Chỉ còn vài ngày nữa là năm Canh Dần 2010 kết thúc, chuyển sang năm Tân Mão 2011. Nếu nhìn lại tình hình Việt Nam 2010, bên cạnh thành công đáng ghi nhận của nhà nước CSVN trong lĩnh vực ngoại giao với nỗ lực “đa phương hóa, quốc tế hóa” vấn đề biển Ðông và việc Việt Nam đã làm hết sức mình để “khuyến khích” Mỹ trở lại khu vực Ðông Nam Á; là sự điều hành quản lý kinh tế kém cỏi, sự thụt lùi về các mặt từ chỉ số tự do, dân chủ, tình trạng nhân quyền...
Và sự thất vọng lớn nhất là đại hội đảng lần thứ XI, dù mọi người cũng đã dự đoán từ trước. Một cái đại hội được chuẩn bị công phu hàng năm trời, tiêu tốn bao nhiêu tiền thuế của nhân dân, cho đến sát ngày không khí còn cực kỳ căng thẳng, nội bộ thì đấu đá nhau đến giờ chót, nhưng hoàn toàn không có gì mới từ nhân sự cho đến đường lối, chính sách. Và khi đại hội vừa diễn ra xong thì... chả có gì để nói nữa, người dân lập tức quên ngay cái đại hội ấy để còn lo “chạy” Tết, lo miếng cơm manh áo đời thường. Những cái ghế đã chia xong. Thắng lợi lớn nhất cuối cùng lại thuộc về ông Nguyễn Tấn Dũng bởi “ngôi” tổng bí thư tiếng là to nhất song chức thủ tướng mới là có nhiều thực quyền nhất. Ông Nguyễn Phú Trọng chắc chắn chỉ đóng một vai trò mờ nhạt như Nông Ðức Mạnh. Còn ông Nguyễn Tấn Dũng lần này vừa giữ được ghế, vừa đưa được cậu con trai vào ủy viên dự khuyết trung ương đảng, vừa có thêm “vây cánh” nếu ông Nguyễn Sinh Hùng trúng vào chủ tịch Quốc Hội. Coi như Quốc Hội và chính phủ nhiệm kỳ này sẽ nhất trí đoàn kết cao trong mọi chủ trương, quyết sách. Sẽ tiếp tục khai thác bauxite và đường sắt cao tốc, không lôi thôi gì nữa. Còn nhớ trước kia ông Nguyễn Sinh Hùng đã mạnh miệng như thế nào khi lên tiếng bảo vệ dự án đường sắt cao tốc trước Quốc Hội: “Tôi yên tâm. Yên tâm rằng phải làm. Yên tâm cùng chính phủ xin Quốc Hội chủ trương để làm. Yên tâm là Quốc Hội và chính phủ tính được bài để làm”. Và đúng là cái “bóng ma” đường sắt cao tốc đã trở lại. Trả lời phỏng vấn của báo Sài Gòn Giải Phóng ngày 3 tháng 1 năm 2011, ông Bộ Trưởng Hồ Nghĩa Dũng đã khẳng định sẽ trình lại dự án và chính phủ vẫn dứt khoát làm đường sắt cao tốc, lúc đầu vẫn nói đến đối tác Nhật Bản nhưng lại có một câu trả lời khiến người đọc phân vân: “Nếu làm ÐSCT, có nối mạng với đường sắt cao tốc trong khu vực không thưa bộ trưởng? “Có chứ. Sẽ nối mạng ASEAN, nối đường sắt Singapore, Côn Minh (Trung Quốc). Mạng ÐSCT của Việt Nam nằm trong dự án ÐSCT ASEAN, Côn Minh. Nói chung là phải làm, còn làm thế nào, thời điểm nào, cân nhắc nguồn lực ra sao thì sẽ tùy điều kiện thực tế để thực hiện...” Ngay sau đó, một số tờ báo trong và ngoài nước đã đưa tin về việc Trung Quốc sẽ xây đường sắt cao tốc qua Việt Nam. Báo VNEconomy ngày 21 tháng 1 năm 2011: “Trung Quốc sẽ xây dựng một tuyến đường sắt cao tốc nối liền khu tự trị dân tộc Choang ở tỉnh Quảng Tây, miền Nam Trung Quốc với Singapore, tờ China Daily cho hay. Tuyến đường này sẽ băng ngang qua lãnh thổ Việt Nam.” Báo SGTT ngày 29 tháng 1,2011 nói rõ “Ðó là hai tuyến từ TP. HCM-Lộc Ninh và tuyến Vũng Áng-Mụ Giạ (Hà Tĩnh).” Như vậy là con bài tẩy đã được lật ngửa như cách nói của tác giả Nguyễn Trung trong bài “Ðường sắt cao tốc-bài tẩy đã ngửa” đăng trên trang Bauxite Vietnam. Lại vẫn là ông bạn láng giềng Trung Quốc dính dáng vào đây! Tham vọng của Trung Quốc thì đã quá rõ, họ muốn kết nối chặt chẽ hơn nữa khu vực Ðông Nam Á với Trung Quốc, xây đường sắt cao tốc rõ ràng là có lợi cho mục đích chính trị của Trung Quốc, nhưng còn Việt Nam, lợi hại như thế nào thì các nhà chuyên môn, giới kinh tế, trí thức đã phân tích quá nhiều rồi. Ngay chính Trung Quốc cũng đang trả giá cho đường sắt cao tốc khi các chuyến tàu thường xuyên ế ẩm, “Ðược cấp vốn gần như toàn bộ bởi các ngân hàng và doanh nghiệp quốc doanh, hàng trăm tỷ Nhân dân tệ đang bị kẹt trong các khoản vay nợ đường sắt. Cho đến giờ, chưa một tuyến cao tốc nào hòa vốn.” (Báo SGTT ngày 21 tháng 1, 2011) Vậy mà họ, những người lãnh đạo Việt Nam vẫn cố làm cho bằng được, vì quyền lợi của... nước khác! Suốt một nhiệm kỳ vừa qua ông Nguyễn Tấn Dũng đã chứng tỏ khả năng điều hành quản lý kinh tế hết sức kém cỏi, nạn lạm phát, tín dụng tăng quá cao, mức thâm hụt thương mại 7% tổng sản lượng GDP, đồng tiền bị mất giá, cuối năm nhà nước vừa công bố số nợ nước ngoài của Việt Nam là hơn 29 tỷ đô la Mỹ trong khi dự trữ ngoại tệ chỉ còn trên dưới 14 tỷ đô la, hàng loạt vụ làm ăn thua lỗ của các tập đoàn kinh tế nhà nước mà nổi cộm là sự phá sản của tập đoàn Vinashin suýt nữa làm lung lay cái ghế của ông Dũng. Một đặc điểm khác của ông Dũng là sự bảo thủ về mặt chính trị, sử dụng chế độ công an trị đối với người dân. Không ai quên chính Nguyễn Tấn Dũng là người đã ký hàng loạt những nghị định hết sức phản động như nghị định 11 và 12 năm 2008 cấm công nhân đình công, nghị định số 136/2006/NÐ-CP cấm khiếu nại tập thể, quyết định 97/2009/QÐ-TTg về việc ban hành danh mục các lĩnh vực cá nhân được thành lập tổ chức khoa học và công nghệ (KH&CN) dẫn đến việc Viện Nghiên Cứu Phát Triên (IDS), cơ quan nghiên cứu xây dựng theo mô hình think-tank đầu tiền ở Việt Nam, phải quyết định tự giải thể để phản đối. Gần đây nhất là Nghị định 02/2011/ NÐ-CP (NÐ-02) quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực báo chí-xuất bản nhằm siết chặt tối đa các thao tác quản lý trong lĩnh vực báo chí-xuất bản... Có nghĩa là ông Nguyễn Tấn Dũng đã trói tay, bịt miệng từ giới công nhân, nông dân, trí thức cho đến báo chí. Con người ấy lại tiếp tục giữ chức thủ tướng thêm một nhiệm kỳ nữa thì đất nước này quả thật là “hồng phúc”!! Những dấu hiệu rất rõ khác về một dàn lãnh đạo “bình mới rượu cũ” tiếp tục con đường, chính sách không thay đổi là sự tăng cường đàn áp đối với mọi biểu hiện, lời nói chỉ trích chính phủ cho dù ôn hòa. Phiên tòa xử các giáo dân Cồn Dầu -thực chất là vụ cướp đất trắng trợn của chính quyền Ðà Nẵng đối với người dân Cồn Dầu- đã giữ y án với phiên xử sơ thẩm. Ba nhà dân chủ trẻ Ðỗ Thị Minh Hạnh, Nguyễn Hoàng Quốc Hùng và Ðoàn Huy Chương ra tòa trong phiên xử phúc thẩm mà không được tiếp xúc hay thuê luật sư bào chữa. Nhà bất đồng chính kiến Vi Ðức Hồi bị tuyên 8 năm tù, 5 năm quản chế chỉ vì tội danh “tuyên truyền chống nhà nước XHCN”. Những lá đơn khiếu nại của gia đình Luật Sư Cù Huy Hà Vũ như rơi vào khoảng không, còn blogger Ðiếu Cày thì từ tháng 8 năm 2010 đến nay gia đình không được gửi đồ thăm nuôi. Hàng loạt các vụ đàn áp tôn giáo tiếp tục diễn ra từ Hội Thánh Chuồng Bò, đạo Cao Ðài, người Khmer đạo Phật ở Ðồng Bằng Sông Cửu Long... Những trang báo của người Việt ở hải ngoại, các diễn đàn độc lập, blog cá nhân tiếp tục bị đánh phá, mạng xã hội facebook bị chặn... Trong khi đó, nhìn ra thế giới, chỉ sau một tháng biểu tình, người dân Tunisia đã lật đổ thành công chế độ độc tài tồn tại suốt 23 năm của Tổng Thống Zine al-Abidine Ben Ali. Sau Tunisia là Ai Cập. Người ta đang nói đến khả năng lan rộng của cuộc cách mạng hoa nhài khởi đầu từ Tusinia sang các nước Bắc Phi, Trung Ðông, như cách mạng màu ở các nước Ðông Âu trước kia. Những người lãnh đạo Việt Nam hãy nhìn vào đó mà nghĩ đến tương lai của chính mình. Một sự kiện đáng lưu ý khác nữa là cuộc gặp gỡ giữa Chủ Tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Ðào với Tổng Thống Mỹ Barack Obama vừa qua. Ngày nay, cả thế giới chăm chú theo dõi từng động thái, nhiệt độ nóng lạnh trong mối quan hệ Mỹ-Trung để kịp thời điều chỉnh đường lối, chính sách, nhất là những quốc gia chịu ảnh hưởng trực tiếp từ mối quan hệ này. Các nước trong khu vực Châu Á cũng đã phải tự điều chỉnh vì sợ bị làm con tốt thí trên bàn cờ của các “ông lớn”. Bắc Hàn đã phải xuống nước với Nam Hàn. Miến Ðiện cũng bớt hà khắc với người dân của họ. Việt Nam, nếu khôn ra thì có thể tranh thủ được sự ủng hộ của Mỹ, còn nếu không, Mỹ cũng sẵn sàng “thả” Việt Nam, Lào, CPC cho ông Trung Quốc để đổi lấy những cái lợi khác. Những bài học thương đau từ trong quá khứ, cả miền Nam lẫn miền Bắc Việt Nam trước kia đã từng bị chính đồng minh hoặc phe mình bán đứng, bị xúi dại anh em một nhà lao vào giết nhau như thế nào, hy vọng rằng những ông lãnh đạo Việt Nam bây giờ chưa đến nỗi quên. Trước thềm năm mới, với các nhà cầm quyền Việt Nam, quả là có quá nhiều khó khăn từ trong ra ngoài, từ kinh tế, chính trị cho đến ngoại giao. Âu cũng là hệ quả của một đường lối sai lầm, cố lội ngược dòng nước mà đi vậy! | ||
Sunday, January 30, 2011
Tiễn ‘Hổ’ rước ‘Mèo’ trong tình thế ngổn ngang
Dân VN kéo qua Cambodia rút tiền dollar về bán lại
Giá chính thức rẻ hơn giá chợ đen
PHNOM PENH - Dân Việt Nam hoảng hốt trước tình trạng lạm phát và đồng tiền mất giá trong suốt nhiều năm vừa qua, nay có sáng kiến kiếm lợi nhuận mới, bằng cách qua Cambodia rút tiền dollar theo giá chính thức từ máy ATM, rồi về nước bán lại theo giá chợ đen kiếm lời, theo tin của Financial Times hôm Thứ Sáu.
Nội vụ được phát giác sau khi một số ngân hàng Cambodia như ANZ Royal, có phần hùn với ANZ của Úc, nhận thấy bỗng nhiên có sự rút tiền dollar ồ ạt, đặc biệt từ những máy ATM ở gần biên giới giữa hai nước.
Ngân hàng này nhận thấy khách hàng người Việt sang Cambodia rút tiền mặt bằng dollar theo giá chính thức của đồng bạc Việt Nam, rồi đem bán lại ở thị trường chợ đen đổi lấy bạc Việt ở mức giá cao hơn, có thể lên đến 10%.
Stephen Higgins, tổng giám đốc ngân hàng ANZ Royal nói khách hàng của Techcombank rút khoảng $13 triệu từ các máy lấy tiền của ngân hàng ông, và ít nhất là $30 triệu từ bên phía Cambodia.
ANZ Royal và Acleda, một ngân hàng lớn khác của Cambodia sau đó liền chận không cho người dùng thẻ do Techcombank cấp được tiếp tục rút tiền dollar nữa.
Một nữ phát ngôn viên của Techcombank nói dù rằng hình thức rút tiền như vậy là hợp lệ, nhưng họ quyết định cho tăng lệ phí chuyển ngân ở hải ngoại “để ngừa nạn rút tiền mặt quá nhiều, dẫn đến sự hoạt động mạnh nơi thị trường chợ đen.”
Theo tường thuật của Phnom Penh Post, cách đây nhiều tuần nhân viên điều hành ANZ Royal Bank chú ý đến một khách hàng đặc biệt ở một máy ATM của họ tại Phnom Penh.
Với một người đàn ông đứng ngó chừng phía sau, một phụ nữ người Việt dùng thẻ do Techcombank cấp để rút $2,000, tức số tiền tối đa cho phép rút trong một ngày.
Sau đó bà này lại dùng một thẻ khác để rút thêm $2,000, và cứ thế bà lập lại động tác tương tự đến 11 lần.
Phụ nữ này là một trong số ngày càng nhiều người Việt qua Cambodia vét sạch tiền dollar trong các máy ATM. Lợi dụng lúc giá chính thức với chợ đen có một cách biệt lớn một cách bất thường, để kiếm lời hằng ngàn dollar.
Phó tổng giám đốc ngân hàng ACLEDA, So Phonnary cho biết họ rút khoảng $5 triệu từ các máy rút tiền thuộc ngân hàng mình.
Nói chung, khách hàng của Techcombank đã rút “ít nhất là $20 triệu” từ các máy ATM ở Cambodia trong vài tuần qua. Mưu đồ này hiện đang ăn lan qua Singapore lẫn Trung Quốc, theo lời ông Higgins: “Việc họ làm quả là thật hết sức thông minh.”
Ông Higgins tiếp: “Mới đầu một người nghĩ ra được cách kiếm tiền quá dễ này, truyền miệng lại cho vài người khác, mấy người này lại rỉ tai đến một số khác nữa, thế rồi đột nhiên chúng ta thấy từng chiếc xe buýt chở đầy nhóc người qua biên giới để thử thời vận.”
Ở Việt Nam giá hối đoái chính thức khoảng 19,500 đồng mỗi dollar, trong khi ở thị trường chợ đen có thể đổi được gần 21,000 đồng, một sự cách biệt khoảng 8%.
Theo ông Higgins, mặc dù chuyển ngân ở ATM bị thiệt bớt do ngân hàng trừ lệ phí, tuy nhiên vẫn cứ có lời nhiều. Ví dụ rút được $1 triệu có thể kiếm lời được khoảng $20,000 một cách dễ dàng.
Trong vụ này chỉ có khách hàng của Techcombank là có liên quan. Trong khi mọi ngân hàng ở Việt Nam tính lệ phí chuyển ngân quốc tế để san bằng sai biệt giữa giá chính thức với giá chợ đen, chỉ Techcombank là tính lệ phí thấp một cách bất ngờ.
Tổng giám đốc của một ngân hàng khác xin giấu tên nói, họ chú ý có sự gia tăng rút tiền ở máy ATM trong thời gian gần đây, đặc biệt gần biên giới với Việt Nam. Charles Vann, phó tổng quản trị Canadia Bank cho hay ông cũng chú ý thấy “cả đoàn người Việt” xếp hàng rút tiền trong những tuần gần đây. Ông này nói:
“Việc ấy chẳng có vấn đề gì với chúng tôi cả, miễn là trong đó không có sự giả mạo là được.”
Theo ông Vann, tuy các ngân hàng ở Cambodia không bị mất tiền trong các tiến trình rút tiền này, nhưng những người Việt đó gây phiền toái cho thân chủ thường nhật của ngân hàng vì họ cứ gặp mãi cảnh rút tiền mà máy nào cũng đã bị lấy cạn.
Ðể giảm bớt tình trạng này, theo ông Phonnary, ACLEDA phải nại đến sự can thiệp của công ty cấp thẻ tín dụng quốc tế Visa. Ông Phonnary nói:
“Chúng tôi gửi thông tin đến Visa để nhờ được giúp đỡ. Sau đó họ trả lời là không có sự gian lận nào trong này cả. Những người chủ thẻ ATM đều đúng người đúng thẻ và các thẻ đều không phải giả mạo.”
Mặc dù không thỏa mãn với câu trả lời của Visa, ACLEDA hôm Thứ Tư đi đến quyết định chận khách hàng của Techcombank không được sử dụng máy ATM của họ để rút tiền.
Ông Higgins nói ngân hàng ANZ có hội ý với Visa và nhận được kết luận rằng việc ngăn chận đồng loạt không cho khách hàng rút tiền là hành động vi phạm hợp đồng giữa công ty với công ty. Ngân hàng đành quay sang hạ số tiền rút tối đa mỗi ngày từ $2,000 xuống còn $500, đồng thời chỉ thị nhân viên an ninh để ý không cho phép một người được dùng nhiều thẻ để rút tiền.
Ông Higgins nói: “Chúng tôi dùng mọi biện pháp để ngăn ngừa khách hàng của Techcombank bớt sử dụng máy rút tiền của chúng tôi, hễ phát giác thấy ai dùng nhiều thẻ không mang đúng tên mình thì chúng tôi sẽ nhờ cảnh sát can thiệp.”
Hai người đàn ông bị bắt hôm Thứ Năm tại một máy ATM của ngân hàng ANZ ở quận Dangkor vì giữ nhiều thẻ tên người khác. Ông này nói thêm: “Theo tôi một người sử dụng đến 12 thẻ ATM được coi là rút tiền bất hợp lệ.”
Phóng viên báo Phnom Penh Post nhiều lần tìm cách liên lạc với các viên chức sứ quán Việt Nam ở Cambodia nhưng không có ai trả lời.
Khouy Kry, trưởng trạm kiểm soát biên giới quốc tế Bavet ở tỉnh Svay Rieng cho biết, du khách được phép mang theo tối đa $10,000 qua biên giới, và rằng việc sử dụng máy ATM thì “không thể nào kiểm soát được.”
Ngân hàng ANZ đếm được hơn 500 người dùng thẻ do Techcombank cấp, từng rút tiền trong thời gian vừa qua, mặc dù số người chính thức có vẻ thấp hơn.
Jayant Menon, chuyên viên tiền tệ của Asian Development Bank nói: “Khi chính sách hối đoái được dùng đến để thay thế cho chính sách tiền tệ với chủ định chế ngự mức lạm phát, sai biệt giữa giá chính thức với chợ đen sẽ lớn dần theo thời gian.”
Ông Higgins nói kẻ nào muốn lợi dụng hệ thống ATM của Cambodia thì nay coi như chấm dứt rồi. Techcombank đang làm việc với công ty Visa để áp đặt mức lệ phí mới đối với việc chuyển đổi ngoại tệ, bắt đầu áp dụng vào đầu tháng tới. (T.P.)
PHNOM PENH - Dân Việt Nam hoảng hốt trước tình trạng lạm phát và đồng tiền mất giá trong suốt nhiều năm vừa qua, nay có sáng kiến kiếm lợi nhuận mới, bằng cách qua Cambodia rút tiền dollar theo giá chính thức từ máy ATM, rồi về nước bán lại theo giá chợ đen kiếm lời, theo tin của Financial Times hôm Thứ Sáu.
Nội vụ được phát giác sau khi một số ngân hàng Cambodia như ANZ Royal, có phần hùn với ANZ của Úc, nhận thấy bỗng nhiên có sự rút tiền dollar ồ ạt, đặc biệt từ những máy ATM ở gần biên giới giữa hai nước.
Ngân hàng này nhận thấy khách hàng người Việt sang Cambodia rút tiền mặt bằng dollar theo giá chính thức của đồng bạc Việt Nam, rồi đem bán lại ở thị trường chợ đen đổi lấy bạc Việt ở mức giá cao hơn, có thể lên đến 10%.
Stephen Higgins, tổng giám đốc ngân hàng ANZ Royal nói khách hàng của Techcombank rút khoảng $13 triệu từ các máy lấy tiền của ngân hàng ông, và ít nhất là $30 triệu từ bên phía Cambodia.
ANZ Royal và Acleda, một ngân hàng lớn khác của Cambodia sau đó liền chận không cho người dùng thẻ do Techcombank cấp được tiếp tục rút tiền dollar nữa.
Một nữ phát ngôn viên của Techcombank nói dù rằng hình thức rút tiền như vậy là hợp lệ, nhưng họ quyết định cho tăng lệ phí chuyển ngân ở hải ngoại “để ngừa nạn rút tiền mặt quá nhiều, dẫn đến sự hoạt động mạnh nơi thị trường chợ đen.”
Theo tường thuật của Phnom Penh Post, cách đây nhiều tuần nhân viên điều hành ANZ Royal Bank chú ý đến một khách hàng đặc biệt ở một máy ATM của họ tại Phnom Penh.
Với một người đàn ông đứng ngó chừng phía sau, một phụ nữ người Việt dùng thẻ do Techcombank cấp để rút $2,000, tức số tiền tối đa cho phép rút trong một ngày.
Sau đó bà này lại dùng một thẻ khác để rút thêm $2,000, và cứ thế bà lập lại động tác tương tự đến 11 lần.
Phụ nữ này là một trong số ngày càng nhiều người Việt qua Cambodia vét sạch tiền dollar trong các máy ATM. Lợi dụng lúc giá chính thức với chợ đen có một cách biệt lớn một cách bất thường, để kiếm lời hằng ngàn dollar.
Phó tổng giám đốc ngân hàng ACLEDA, So Phonnary cho biết họ rút khoảng $5 triệu từ các máy rút tiền thuộc ngân hàng mình.
Nói chung, khách hàng của Techcombank đã rút “ít nhất là $20 triệu” từ các máy ATM ở Cambodia trong vài tuần qua. Mưu đồ này hiện đang ăn lan qua Singapore lẫn Trung Quốc, theo lời ông Higgins: “Việc họ làm quả là thật hết sức thông minh.”
Ông Higgins tiếp: “Mới đầu một người nghĩ ra được cách kiếm tiền quá dễ này, truyền miệng lại cho vài người khác, mấy người này lại rỉ tai đến một số khác nữa, thế rồi đột nhiên chúng ta thấy từng chiếc xe buýt chở đầy nhóc người qua biên giới để thử thời vận.”
Ở Việt Nam giá hối đoái chính thức khoảng 19,500 đồng mỗi dollar, trong khi ở thị trường chợ đen có thể đổi được gần 21,000 đồng, một sự cách biệt khoảng 8%.
Theo ông Higgins, mặc dù chuyển ngân ở ATM bị thiệt bớt do ngân hàng trừ lệ phí, tuy nhiên vẫn cứ có lời nhiều. Ví dụ rút được $1 triệu có thể kiếm lời được khoảng $20,000 một cách dễ dàng.
Trong vụ này chỉ có khách hàng của Techcombank là có liên quan. Trong khi mọi ngân hàng ở Việt Nam tính lệ phí chuyển ngân quốc tế để san bằng sai biệt giữa giá chính thức với giá chợ đen, chỉ Techcombank là tính lệ phí thấp một cách bất ngờ.
Tổng giám đốc của một ngân hàng khác xin giấu tên nói, họ chú ý có sự gia tăng rút tiền ở máy ATM trong thời gian gần đây, đặc biệt gần biên giới với Việt Nam. Charles Vann, phó tổng quản trị Canadia Bank cho hay ông cũng chú ý thấy “cả đoàn người Việt” xếp hàng rút tiền trong những tuần gần đây. Ông này nói:
“Việc ấy chẳng có vấn đề gì với chúng tôi cả, miễn là trong đó không có sự giả mạo là được.”
Theo ông Vann, tuy các ngân hàng ở Cambodia không bị mất tiền trong các tiến trình rút tiền này, nhưng những người Việt đó gây phiền toái cho thân chủ thường nhật của ngân hàng vì họ cứ gặp mãi cảnh rút tiền mà máy nào cũng đã bị lấy cạn.
Ðể giảm bớt tình trạng này, theo ông Phonnary, ACLEDA phải nại đến sự can thiệp của công ty cấp thẻ tín dụng quốc tế Visa. Ông Phonnary nói:
“Chúng tôi gửi thông tin đến Visa để nhờ được giúp đỡ. Sau đó họ trả lời là không có sự gian lận nào trong này cả. Những người chủ thẻ ATM đều đúng người đúng thẻ và các thẻ đều không phải giả mạo.”
Mặc dù không thỏa mãn với câu trả lời của Visa, ACLEDA hôm Thứ Tư đi đến quyết định chận khách hàng của Techcombank không được sử dụng máy ATM của họ để rút tiền.
Ông Higgins nói ngân hàng ANZ có hội ý với Visa và nhận được kết luận rằng việc ngăn chận đồng loạt không cho khách hàng rút tiền là hành động vi phạm hợp đồng giữa công ty với công ty. Ngân hàng đành quay sang hạ số tiền rút tối đa mỗi ngày từ $2,000 xuống còn $500, đồng thời chỉ thị nhân viên an ninh để ý không cho phép một người được dùng nhiều thẻ để rút tiền.
Ông Higgins nói: “Chúng tôi dùng mọi biện pháp để ngăn ngừa khách hàng của Techcombank bớt sử dụng máy rút tiền của chúng tôi, hễ phát giác thấy ai dùng nhiều thẻ không mang đúng tên mình thì chúng tôi sẽ nhờ cảnh sát can thiệp.”
Hai người đàn ông bị bắt hôm Thứ Năm tại một máy ATM của ngân hàng ANZ ở quận Dangkor vì giữ nhiều thẻ tên người khác. Ông này nói thêm: “Theo tôi một người sử dụng đến 12 thẻ ATM được coi là rút tiền bất hợp lệ.”
Phóng viên báo Phnom Penh Post nhiều lần tìm cách liên lạc với các viên chức sứ quán Việt Nam ở Cambodia nhưng không có ai trả lời.
Khouy Kry, trưởng trạm kiểm soát biên giới quốc tế Bavet ở tỉnh Svay Rieng cho biết, du khách được phép mang theo tối đa $10,000 qua biên giới, và rằng việc sử dụng máy ATM thì “không thể nào kiểm soát được.”
Ngân hàng ANZ đếm được hơn 500 người dùng thẻ do Techcombank cấp, từng rút tiền trong thời gian vừa qua, mặc dù số người chính thức có vẻ thấp hơn.
Jayant Menon, chuyên viên tiền tệ của Asian Development Bank nói: “Khi chính sách hối đoái được dùng đến để thay thế cho chính sách tiền tệ với chủ định chế ngự mức lạm phát, sai biệt giữa giá chính thức với chợ đen sẽ lớn dần theo thời gian.”
Ông Higgins nói kẻ nào muốn lợi dụng hệ thống ATM của Cambodia thì nay coi như chấm dứt rồi. Techcombank đang làm việc với công ty Visa để áp đặt mức lệ phí mới đối với việc chuyển đổi ngoại tệ, bắt đầu áp dụng vào đầu tháng tới. (T.P.)
Ký giả bị đốt đã qua đời
SÀI GÒN 29-1 (TH) - Ký giả Hoàng Hùng của báo Người Lao Ðộng đã chết tại bệnh viện Chợ Rẫy sau 10 ngày được chữa chạy bỏng thân thể hơn 60%.
Ông Hoàng Hùng, 51 tuổi, đã bị đốt ngay trên giường ngủ nhà mình mà cuộc điều tra đang tiến hành chưa thấy tìm ra manh mối.
Sau 8 ngày điều trị ở khoa Bỏng, ông được chuyển tới khu hồi sức cấp cứu để điều trị tiếp. Trước đó một ngày, tim ông đã ngừng đập khoảng 1 phút nhưng được cứu tỉnh lại. Chiều ngày 29 tháng 1 thì ông qua đời.
Ðêm 19 tháng 1, 2011 ông đã bị đốt cháy trên giường ngủ đặt ở phòng làm việc khoảng giữa đêm tại tầng một của căn nhà ở thị xã Tân An, Long An. Theo các tin thuật lại, ông thường ngủ cùng vợ con trên phòng ở tầng hai nhưng đêm đó lại làm việc trong phòng ở tầng một rồi ngủ luôn tại đây.
Ông đã kêu cứu và vợ con ông từ lầu trên chạy xuống giúp dập lửa nhưng đã bị phỏng nặng.
Theo tin một số báo, hiện có thể công an đã “khoanh vùng” được nghi can gây án nhưng danh tính hiện chưa được tiết lộ.
Ông Hoàng Hùng, 51 tuổi, đã bị đốt ngay trên giường ngủ nhà mình mà cuộc điều tra đang tiến hành chưa thấy tìm ra manh mối.
Sau 8 ngày điều trị ở khoa Bỏng, ông được chuyển tới khu hồi sức cấp cứu để điều trị tiếp. Trước đó một ngày, tim ông đã ngừng đập khoảng 1 phút nhưng được cứu tỉnh lại. Chiều ngày 29 tháng 1 thì ông qua đời.
Ðêm 19 tháng 1, 2011 ông đã bị đốt cháy trên giường ngủ đặt ở phòng làm việc khoảng giữa đêm tại tầng một của căn nhà ở thị xã Tân An, Long An. Theo các tin thuật lại, ông thường ngủ cùng vợ con trên phòng ở tầng hai nhưng đêm đó lại làm việc trong phòng ở tầng một rồi ngủ luôn tại đây.
Ông đã kêu cứu và vợ con ông từ lầu trên chạy xuống giúp dập lửa nhưng đã bị phỏng nặng.
Theo tin một số báo, hiện có thể công an đã “khoanh vùng” được nghi can gây án nhưng danh tính hiện chưa được tiết lộ.
VN -TQ sẽ họp hội nghị về biển Đông
BẮC KINH 29-1 (TH) - Việt Nam và Trung Quốc sẽ có những cuộc đàm phán song phương để giải quyết các tranh chấp về chủ quyền biển đảo ở biển Ðông năm nay, bản tin China Daily nói như vậy theo lời của Nguyễn Văn Thơ, đại sứ Việt Nam tại Bắc Kinh.
| Theo nguồn tin trên, ông Thơ nói với ký giả là hai nước sẽ có những cuộc đàm phán trong năm nay mà không cho biết khi nào sẽ diễn ra. “Tôi lạc quan về vấn đề này.” Ông Thơ được China Daily news dẫn lời. “Chừng nào hai nước làm theo các sự đồng thuận mà lãnh đạo hai nước đã thỏa thuận, dựa theo nguyên tắc công bằng và cùng có lợi, và dựa vào tình hình chung, vấn đề có thể đạt được thỏa hiệp thỏa đáng.” Dịp này, China Daily cho hay ông Thơ nói thêm rằng các cuộc đàm phán phải dựa trên các Công Ước của LHQ về Luật Biển và dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và tình bạn. China Daily viết “Tranh chấp biển Ðông gia tăng năm ngoái sau khu Hoa Kỳ tuyên bố ‘có lợi ích quốc gia’ trên biển tại Diễn Ðàn An Ninh Khu Vực tổ chức ở Việt Nam mà nước này tuyên bố chủ quyền lãnh thổ đối với một số đảo trên biển Ðông”. Ðiều này trái với lập trường của Việt Nam từng được lập lại rất nhiều lần tuyên bố chủ quyền lãnh thổ “không thể tranh cãi” đối với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và các vùng biển liên quan, không phải chỉ với một số đảo như cơ quan tuyên truyền của Bắc Kinh bẻ quẹo để lừa dư luận. Thông tấn xã chính thức của Hà Nội ngày 28 tháng 1, 2011 có bản tin “kỷ niệm 61 năm quan hệ Việt Nam và Trung Quốc” mà sứ quán Việt Nam ở Bắc Kinh tổ chức chiêu đãi “Trong không khí hai nước vui mừng chào đón Tết cổ truyền Tân Mão”. TTXVN thuật lời đại sứ Nguyễn Văn Thơ phát biểu tại buổi tiệc rằng “Ðảng, nhà nước và nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ sự ủng hộ quý báu và giúp đỡ to lớn mà đảng, nhà nước và nhân dân Trung Quốc đã dành cho nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước trước đây và trong công cuộc xây dựng đất nước ngày nay”. Bản tin này lập lại các “phương châm 16 chữ vàng và tinh thần 4 tốt” cũng như tường thuật lời “Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Trương Chí Quân đánh giá mối tình hữu nghị truyền thống do các nhà lãnh đạo tiền bối hai nước sáng lập và dày công vun đắp ngày càng đi vào lòng người”. Cả bản tin dài của TTXVN không có nói gì đến phần tuyên bố với báo chí của ông đại sứ Nguyễn Văn Thơ. Mặc dù vận động cả Hoa Kỳ và khối ASEAN hậu thuẫn cho chủ trương quốc tế hóa tranh chấp biển Ðông cũng như kêu gọi giải quyết tranh chấp theo các công ước quốc tế về luật biển, Hà Nội đã bí mật đàm phán song phương với Bắc Kinh 4 lần trong năm 2010. Tại sao vẫn vận động quốc tế hóa tranh chấp để đỡ thế kẹt trong khi vẫn họp ngầm tay đôi chiều theo sự đòi hỏi của Bắc Kinh, không thấy Hà Nội giải thích bao giờ. Trung tuần tháng 1, khi ASEAN họp cấp ngoại trưởng ở Lombok, Indonesia, ngày 22 tháng 1, 2011 vừa qua hãng tin Kyodo cho hay ngoại trưởng của Việt Nam, Malaysia và Phi Luật Tân (ba nước liên quan đến tranh chấp quần đảo Trường Sa với Trung Quốc) nêu ý quan ngại vì không đạt được sự đồng thuận về lập trường khi đàm phán với Trung Quốc. Ít nhất, Thái Lan, Miến Ðiện và Cam Bốt đã vì quyền lợi riêng mà có quan điểm khác biệt, không muốn làm phật lòng Trung Quốc. Bởi vậy, một bản Quy Tắc Ứng Xử trên biển Ðông có tính ràng buộc pháp lý được treo lơ lửng từ năm 2002 đến nay sẽ không biết bao giờ sẽ thành hình. Trong khi đó thì Trung Quốc vẫn tiến hành các cuộc đàm phán bí mật tay đôi để tranh thủ ưu thế song song với các cuộc tập trận hải quân quy mô đe dọa. Lời tuyên bố của ông Thơ ở Bắc Kinh ngày 28 tháng 1, 2011 với báo chí tuyên truyền bên đó có báo hiệu rằng hai bên sắp đi đến thỏa thuận nào đó trong năm nay như ông ngụ ý tin tưởng? Ít nhất, người ta không tin trong các thỏa hiệp lại có chuyện Trung Quốc chịu lùi về tranh chấp quần đảo và vùng biển Hoàng Sa mà họ đã dùng võ lực xâm lăng đầu năm 1974. Trong cuộc trả lời phỏng vấn của Nguyễn Thái Học Foundation hôm 27 tháng 1 năm 2011, Giáo Sư Carl Thayer của Học Viện Quốc Phòng Hoàng Gia Úc cho rằng “Trung Hoa đã nói rõ (cho Việt Nam) là vấn đề quần đảo Hoàng Sa không nằm trong các cuộc bàn thảo đó”. (Tức các cuộc đàm phán song phương giữa Việt Nam và Trung Quốc về biển Ðông.) Vậy Việt Nam, năm nay, vẫn cứ họp song phương với Trung Quốc có cái gì hồ hởi lạc quan như lời ông đại sứ Nguyễn Văn Thơ tuyên bố ở Bắc Kinh? | |
Con trai cựu GÐ Sở Tư Pháp bị bắn do nợ nần hay vì gái?
HÀ NỘI 29-1 (TH) - Một cái chết nhưng các báo ở Việt Nam lại đưa ra các nguyên nhân hoàn toàn khác nhau từ vì thanh toán bởi thiếu nợ đến chuyện đàn bà.
Nguyễn Minh Dương, 29 tuổi, con trai của ông Nguyễn Hồng Trường (nguyên giám đốc Sở Tư Pháp tỉnh Quảng Ninh) đã bị bắn chết khi đang đi bộ trên phố Thánh Hà, gần siêu thị Parkson thì bị hai người chở nhau trên xe máy đến gần nổ súng bắn một viên vào ngực.
Hai sát thủ bỏ chạy ngay. Người bạn đồng hành của Dương gọi xe taxi đưa tới bệnh viện Ðường Sắt gần đó cấp cứu nhưng chết ở đây vì vết thương quá nặng. Người bạn của nạn nhân cũng bỏ bệnh viện đi luôn.
Những tin tức ban đầu cho hay Dương chết vì một viên đạn súng ngắn K54. Ðiều đặc biệt là trên người anh này khi vào bệnh viện cấp cứu cũng có một khẩu súng K54 với 7 viên đạn mà một viên đã lên nòng.
Theo VietNamNet, khi đến khám xét phòng ngủ ở khách sạn gần đó mà Dương và người bạn thuê, công an còn tìm thấy 11 viên đạn súng Colt và “8 viên đạn sáng K54”.
“Kết quả điều tra cho thấy, nạn nhân có thời gian làm nghề cầm đồ tại Hà Nội. Ngày 16 tháng 1, anh Dương đã cùng với một người bạn thuê phòng nghỉ tại một khách sạn trên đường Thái Hà và đến rạng sáng ngày 26 tháng 1, anh Dương có nghe một cuộc điện thoại và đi bộ ra khỏi khách sạn rồi bị bắn dẫn tới tử vong sau đó.” VietNamNet nói như vậy và viết rằng “Nguyên nhân dẫn đến vụ nổ súng án mạng trên là nợ nần tiền bạc. Dương có nợ Hà Hải Hà (31 tuổi, quê Ninh Bình) khoảng 30 triệu đồng. Chiều ngày 25 tháng 1, Hà đã đến gặp Dương để đòi tiền nhưng không được nên đã nói lại cho Nghĩa biết. Ngay sau đó, Nghĩa đã gọi điện cho Dương thách thức đánh nhau tại ngã tư Chùa Bộc - Thái Hà và sau đó xảy ra vụ nổ súng nói trên”.
VietNamNet dựa vào cơ quan điều tra nói rằng “Hai kẻ đi xe máy, nổ súng vào nạn nhân được xác định là Lê Trọng Nghĩa (sinh năm 1981, trú tại tổ 38, phường Láng Thượng, quận Ðống Ða) và Lương Quang Thạc (sinh năm 1980, trú tại Mai Hắc Ðế, phường Lê Ðại Hành, quận Hai Bà Trưng.”
Hiện hai người này đang bị truy nã.
Trong khi đó, tờ Sài Gòn Tiếp Thị lại nói rằng “Nguyên nhân dẫn đến vụ án mạng trên là xuất phát từ một cô gái.”
Còn báo Thanh Niên cũng nói tương tự: “Nguyên nhân ban đầu dẫn đến vụ án mạng được xác định là xuất phát từ một cô gái. Hiện công an quận Ðống Ða phối hợp với phòng PC45 công an thành phố Hà Nội tiếp tục điều tra, truy bắt các đối tượng gây án”.
Nguyễn Minh Dương, 29 tuổi, con trai của ông Nguyễn Hồng Trường (nguyên giám đốc Sở Tư Pháp tỉnh Quảng Ninh) đã bị bắn chết khi đang đi bộ trên phố Thánh Hà, gần siêu thị Parkson thì bị hai người chở nhau trên xe máy đến gần nổ súng bắn một viên vào ngực.
Hai sát thủ bỏ chạy ngay. Người bạn đồng hành của Dương gọi xe taxi đưa tới bệnh viện Ðường Sắt gần đó cấp cứu nhưng chết ở đây vì vết thương quá nặng. Người bạn của nạn nhân cũng bỏ bệnh viện đi luôn.
Những tin tức ban đầu cho hay Dương chết vì một viên đạn súng ngắn K54. Ðiều đặc biệt là trên người anh này khi vào bệnh viện cấp cứu cũng có một khẩu súng K54 với 7 viên đạn mà một viên đã lên nòng.
Theo VietNamNet, khi đến khám xét phòng ngủ ở khách sạn gần đó mà Dương và người bạn thuê, công an còn tìm thấy 11 viên đạn súng Colt và “8 viên đạn sáng K54”.
“Kết quả điều tra cho thấy, nạn nhân có thời gian làm nghề cầm đồ tại Hà Nội. Ngày 16 tháng 1, anh Dương đã cùng với một người bạn thuê phòng nghỉ tại một khách sạn trên đường Thái Hà và đến rạng sáng ngày 26 tháng 1, anh Dương có nghe một cuộc điện thoại và đi bộ ra khỏi khách sạn rồi bị bắn dẫn tới tử vong sau đó.” VietNamNet nói như vậy và viết rằng “Nguyên nhân dẫn đến vụ nổ súng án mạng trên là nợ nần tiền bạc. Dương có nợ Hà Hải Hà (31 tuổi, quê Ninh Bình) khoảng 30 triệu đồng. Chiều ngày 25 tháng 1, Hà đã đến gặp Dương để đòi tiền nhưng không được nên đã nói lại cho Nghĩa biết. Ngay sau đó, Nghĩa đã gọi điện cho Dương thách thức đánh nhau tại ngã tư Chùa Bộc - Thái Hà và sau đó xảy ra vụ nổ súng nói trên”.
VietNamNet dựa vào cơ quan điều tra nói rằng “Hai kẻ đi xe máy, nổ súng vào nạn nhân được xác định là Lê Trọng Nghĩa (sinh năm 1981, trú tại tổ 38, phường Láng Thượng, quận Ðống Ða) và Lương Quang Thạc (sinh năm 1980, trú tại Mai Hắc Ðế, phường Lê Ðại Hành, quận Hai Bà Trưng.”
Hiện hai người này đang bị truy nã.
Trong khi đó, tờ Sài Gòn Tiếp Thị lại nói rằng “Nguyên nhân dẫn đến vụ án mạng trên là xuất phát từ một cô gái.”
Còn báo Thanh Niên cũng nói tương tự: “Nguyên nhân ban đầu dẫn đến vụ án mạng được xác định là xuất phát từ một cô gái. Hiện công an quận Ðống Ða phối hợp với phòng PC45 công an thành phố Hà Nội tiếp tục điều tra, truy bắt các đối tượng gây án”.
Thủ quỹ trường ôm tiền lương bỏ trốn
| BẠC LIÊU 29-1 (LÐ) - Thủ quỹ của một trường học ở tỉnh Bạc Liêu đã biến mất cùng với tiền lương và tiền ứng tiêu Tết của giáo viên. Theo tin của báo Lao Ðộng hôm Thứ Bảy “27 giáo viên trường THCS Long Ðiền Ðông K, xã Long Ðiền Ðông A, huyện Ðông Hải, tỉnh Bạc Liêu mấy ngày nay nháo nhào tìm kiếm, vay mượn người nhà tiền tiêu Tết sau khi quần nát huyện Ðông Hải để tìm thủ quỹ Nguyễn Thanh Ðiền”. Tờ báo thuật theo lời một giáo viên cho biết, gia đình của ông có đến 3 người dạy học tại trường nói trên gồm vợ và em ruột đều không có tiền Tết. Mấy ngày nay ông “đi vay mượn nhiều người nhưng ai cũng lắc đầu vì cuối năm không thể cho mượn tiền được”. Theo nguồn tin của báo Lao Ðộng, Nguyễn Thanh Ðiền, thủ quỹ của trường tiểu học nói trên nhận lương và phụ cấp (chương trình 135) cho 27 giáo viên. Mỗi giáo viên được nhận 2 tháng lương, gồm tháng 1 và tạm ứng tháng 2 năm 2011 và các khoản phụ cấp với tổng số trên 250 triệu đồng. Ông Ðiền hiện không thấy đâu ở địa phương. “Long Ðiền Ðông A là xã nghèo, 27 giáo viên giảng dạy tại đây đều có cuộc sống khó khăn, cuối năm thủ quỹ không phát tiền cho giáo viên mà cuỗm mất khiến cho gia đình của số giáo viên này không có tiền ăn Tết.” Tờ Lao Ðộng viết. Vẫn theo tờ báo Lao Ðộng “Tất cả giáo viên tại Bạc Liêu đều nhận lương qua thẻ ATM, nhưng không biết vì sao hiệu trưởng trường Long Ðiền Ðông K lại không thực hiện quy định này mà ký nhận cho thủ quỹ nhận tiền mặt để xảy ra sự cố mất Tết của 27 giáo viên.” | |
Quạt nước nuôi tôm cuốn lột hết da bộ phận sinh dục
SÀI GÒN 29-1 (TN) - “Hôm 28 tháng 1, ê-kíp mổ của khoa Nam học bệnh viện Bình Dân ở Sài Gòn tiến hành ca phẫu thuật kéo dài hơn một giờ đồng hồ để ghép lại toàn bộ da dương vật và vùng bìu cho nam bệnh nhân N.V.L.”
| Báo Thanh Niên cho hay như vậy hôm Thứ Bảy về một vụ phẫu thuật đặc biệt cho bệnh nhân 40 tuổi nói trên quê ở Phú Yên. “Trong lúc làm việc dưới hồ nuôi tôm, anh L. đã bị cánh quạt của chiếc máy quấn vào quần đùi, rồi cuốn luôn dương vật, làm đứt phăng lột hết toàn bộ da dương vật, da vùng bìu.” Tờ báo Thanh Niên nói ông được đưa cấp cứu tại cơ sở y tế địa phương, trước khi được chuyển đến bệnh viện Bình Dân. “TS-BS Nguyễn Thành Như, trưởng khoa Nam học cho biết, các bác sĩ cắt lọc da hư, rồi lấy một vạt da mỏng ở đùi bệnh nhân để ghép vào vùng da dương vật, bìu bị mất”. Hy vọng khoảng 2 tuần sau, da ghép mới sẽ lành. Ðây không phải là lần đầu tiên có tai nạn bị lột hết da dương vật của những người hoạt động ở các khu đầm hay ruộng nước nuôi tôm công nghệ ở Việt Nam. Ngay từ năm 2006, báo Tuổi Trẻ đã cho hay rất nhiều người vận hành các hệ thống máy quạt nước ở hồ nuôi tôm đã gặp tai nạn như vậy. “Gần đây, nhiều người nuôi tôm phải nhập viện để cấp cứu vì dương vật bị thương rất nặng. Hệ thống quạt nước tạo dưỡng khí cho tôm nếu quấn phải quần áo người sẽ gây tai nạn, trong đó đàn ông dễ bị tuột lớp da của bộ phận sinh dục.” Báo Tuổi Trẻ ngày 20 tháng 6, 2016 viết. “Khi máy đang chạy, quạt chuyển động, nếu người nào bất cẩn đứng gần để quần áo vướng vào cánh quạt thì chắc chắn sẽ bị u đầu chảy máu. Nếu là đàn ông thì toàn bộ lớp da bên ngoài của bộ phận sinh dục sẽ bị quạt ‘lột’ sạch vì không thể tắt máy kịp.” Báo “Gia Ðình Thời Ðại” ngày 29 tháng 9, 2010 cho hay mỗi năm ở bệnh viện Việt Ðức tại Hà Nội đã thực hiện khoảng 20 trường hợp phẫu thuật liên quan đến dương vật của đàn ông, gồm nhiều trường hợp bị máy móc lột mất da. Riêng tại tỉnh Sóc Trăng, trong năm 2010, đã có 5 vụ bị lột da dương vật vì nuôi tôm công nghệ, theo VNExpress ngày 12 tháng 12, 2010. | |
Ai Cập tiếp tục biểu tình, lính án binh bất động
CAIRO (NY Times) - Trên khắp quốc gia Ai Cập các cuộc biểu tình vẫn tiếp tục bùng ra hôm Thứ Bảy, tuy nhiên một hành động của Tổng Thống Hosni Mubarak nhằm cứu vãn chế độ cai trị từ 30 năm của ông là thành lập nội các mới và huy động quân đội giữ an ninh có vẻ đã gặp phản ứng ngược khi các binh sĩ và dân chúng bắt tay với nhau và kêu gọi tổng thống từ chức.
Ðến chiều tối ngày Thứ Bảy, khi người dân bất chấp lệnh giới nghiêm tràn ra đường, ông Mubarak bắt đầu công bố danh sách nội các mới. Ông Omar Suleiman, chỉ huy trưởng cơ quan quân báo Ai Cập, được đề cử vào chức vụ phó tổng thống, theo nguồn tin cơ quan truyền thông nhà nước. Ðây là chức vụ của ông Mubarak trước đây và vẫn để trống từ khi ông lên chức tổng thống mấy thập niên qua. Nguồn tin trên cũng cho hay tân thủ tướng sẽ là tư lệnh không quân, ông Ahmed Shafik. Nội các Ai Cập chính thức từ chức hôm Thứ Bảy, theo lời yêu cầu của ông Mubarak, nhưng không có chỉ dấu gì cho thấy có sự giảm sút trong tình trạng biểu tình bạo động trên đường phố. Tuy ở một số nơi có các cuộc đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình, các chiến xa được điều động đến các khu phố chính ở thủ đô Cairo và thành phố Alexandria ở phía Bắc lại trở thành nơi tụ tập, nghỉ ngơi của người biểu tình, và cũng có khi cũng trở thành một phần của cuộc phản kháng khi người biểu tình vẽ khẩu hiệu chống Mubarak lên các chiến xa mà không gặp sự ngăn cản của các quân nhân. Quân đội hiện nay được điều động giữ an ninh trật tự đường phố trong khi lực lượng cảnh sát được rút về bảo vệ phủ tổng thống. Tại Bộ Nội Vụ, cảnh sát bắn vào đám đông tìm cách tràn vào nơi đây, làm một số người bị thương. Hiện chưa rõ là cảnh sát bắn đạn thật hay đạn cao su. Tin tức từ các đền thờ và bệnh viện cho hay có ít nhất 50 người thiệt mạng từ khi các cuộc biểu tình bạo động bùng nổ. Dịch vụ điện thoại toàn quốc, bị cắt hôm Thứ Sáu nay hoạt động lại ở một số nơi tuy rằng dịch vụ Internet vẫn còn bị ngăn chặn. Quân đội tiến vào chiếm giữ các vị trí bảo vệ an ninh cho phi trường quốc tế Cairo International Airport hôm Thứ Bảy, với khoảng 2,000 bị kẹt nơi đây khi tìm cách thoát khỏi quốc gia này. (V.Giang) | ||
Người Việt tại Houston sửa soạn đón Tết
Trong cái lạnh bất thường của mùa Đông nước Mỹ năm nay, Houston mưa nhiều hơn nắng.
"Tôi lau lá làm bánh chưng, gói là do mấy bác bàn bên kia gói, người ta rành, người ta gói được còn tôi thì không rành nên không dám gói. Thời nhỏ tôi sống dưới quê thì ba mẹ tôi gần Tết thì gói bánh ít với bánh tét."
Còn cô Ngọc thì chia sẻ là phụ giúp các bác lớn tuổi gói bánh chưng làm cô nhớ lại những ngày Tết ở quê nhà:
"Rất vui vì hương vị Tết trở lại với mình. Nhớ những kỷ niệm như cúng Giao Thừa, rồi ngày mùng một Tết, con cái mừng tuổi cha mẹ rồi được lì xì."
Bàn bên cạnh các bác lớn tuổi đang gói bánh giải thích cách gói:
"Tôi gói bánh chưng, một lớp gạo nếp, lớp đậu, rồi thịt, rồi đậu, rồi gạo nếp..."
Và khâu cuối của việc gói bánh là phần cột giây, bà Hương chia sẻ là bà đã làm việc này từ mấy năm nay tại trung tâm này:
"Tôi không biết gói nhưng mà chuyên môn cột bánh chưng. Người gói người cột thì mau."
Bà Ngọc Hương thì nói bánh Tét không có khuôn nên khó gói hơn bánh chưng và theo bà bánh ở đây rất ngon nhưng hơi tiếc là không có lá dong:"Người miền Nam thì gói bánh tét nhiều hơn bánh chưng. Bánh tét hơi khó gói, bánh chưng thì có khuôn nhưng bánh tét thì phải người nào biết gói mới gói được. Bánh ở đây ngon hơn vì vật liệu đầy đủ hơn chỉ tiếc là không có lá dong, Cái cảnh ở đây rất là vui, có tính cách dân tộc, nghĩa là còn nhớ lại hình ảnh ngày xưa ở Việt Nam mình."
Giám đốc của trung tâm Việt Mỹ là ông Thúy, cho biết là những năm trước còn có cuộc thi gói bánh chưng cho giới trẻ, nhưng năm nay vì gói bánh vào ngày thường nên các em bận đi học, không tham gia được:
"Năm nào cũng phải làm vì đó là tập tục của mình. Lúc đầu chỉ có một, hai người biết gói thôi, sau đó thì họ chỉ cho nhau. Thấy cũng hay cũng vui. Mấy năm trước thì trung tâm còn tổ chức thi gói bánh chưng có thưởng cho các em nữa, nhưng năm nay mình gói bánh vào ngày thường nên các em bận đi học."
"Cây nêu đầu tiên mình phải kiếm một cây tre thẳng cao chừng 20 mét. Mình chỉ chừa lá trên đọt thôi còn phần dưới thì phải lóc hết lá. Thời đại bây giờ tiến bộ hơn nên mình hơi chế biến một chút cho đẹp. Hồi xưa trên cây nêu người ta treo cái giỏ "mồm bò", trong đó họ để trầu cau đã têm rồi, một quả trứng luộc, một miếng thịt. Mục đích như là bữa tiệc để mời thần linh về chứng kiến. Ở đây mình dùng màu ngũ sắc cho đẹp, ngày xưa họ dùng chỉ ngũ sắc, nhưng chỉ thì nhỏ quá nên tôi phải dùng vải để thế ..."
Tại vùng Tây Nam Houston, nơi có rất đông người Việt cư ngụ không khí Tết cũng không kém phần nhộn nhịp. Nhiều nơi tổ chức Hội Chợ Tết để đồng hương đón Xuân với ca nhạc, múa lân, chợ Hoa, trò chơi ... Ông Vinh đang đưa gia đình đi Hội Chợ Tết do Tịnh xá Ngọc Nhẫn tổ chức cho biết lý do ông tham dự:
"Đem con cháu đi chợ Tết cho mấy đứa nhỏ biết không khí Tết của Việt Nam, chứ bên Mỹ này tụi nó không biết cái không khí đó thì cũng tội cho tụi nó. Văn hóa của mình thì mình phải giữ..."
Con gái của ông mới 6 tuổi cho biết là thích coi múa lân còn cháu của ông 8 tuổi thì thích chơi games.
"Gà đi bộ là gà nuôi thả dưới đất. Cũng nuôi trong những nhà lớn, nhưng không nuôi trong chuồng cao, tức là nó đi đi lại lại nhiều và cách nuôi là khoảng 5 tháng trời mới thành ra 1 con gà đi bộ nên thịt nó dai và ngọt."
Và thú vật bán tại đây được Sở Y Tế kiểm soát rất chặt chẽ:
"Mỗi con gà trước khi mang về đây đều được kiểm tra. Sở Y Tế đến kiểm soát rất gắt gao. Thú vật bán ở đây phải đúng theo tiêu chuẩn vệ sinh, không bệnh hoạn..."
Bác Nghi đang mua gà về ăn Tết, tâm sự là dù sống ở hải ngoại nhưng không thể quên tục lệ Tết của Việt Nam:
"Tôi mua con gà mái tơ và trứng, gà ở đây ngon hơn chợ vì họ mới làm. Ở đây có không khí Việt Nam, thì mỗi một năm truyền thống ăn Tết Việt Nam không có bỏ được, con cái về tập họp với cha mẹ, nói chuyện vui vẻ trong gia đình. Mỗi năm có một lần, mình không thể bỏ tục lệ Việt Nam được ..."
Còn ông Thu, đến từ Galveston thì nói mua gà ở Liễu Gia Trang để cúng Tết:
"Cuối năm đi chợ Mỹ thì không cảm nhận có không khí Tết. Tôi vẫn thích đến đây mua hơn. Mình đến đây thì mua được tất cả những gì mà mình muốn mua như hồi còn ở Việt Nam.
Thịt bán ở đây ngon hơn ngoài chợ, mình đem về ăn thì cảm thấy như đang ở Việt Nam. Nói chung thì Tết chỉ đặc biệt có gà vì còn nguyên đầu, mình luộc lên mình cúng được, còn ở chợ Mỹ thì không có."
Để nhớ lại không khí quê nhà ngày xưa, lúc mà trong làng xã chung nhau mua heo bò ăn Tết, thì theo ông Thư, một cặp gà đi bộ làm quà cho gia đình và bằng hữu có lẽ là món quà quí nhất trong dịp Tết Nguyên Đán tại Hoa Kỳ:
"Không có gì tốt hơn bằng một cặp gà, bây giờ quí mến nhau, tết nhau, biếu nhau một cặp gà thì theo ý tôi thích hơn, ngon hơn là mua những món quà mà không dùng được."
Hiền Vy, tường trình từ Houston.
Trung tâm Việt Mỹ tại Houston làm bánh chưng mừng năm mới Canh Dần 2010. (Hình có tính minh họa).
Thời tiết khác thường cộng thêm những mâu thuẫn đang xảy ra trong cộng đồng người Việt tha hương tại đây làm không khí Tết như có vị cay của mứt Gừng, có vị chua của mứt Quất. Dù vậy hầu như mọi người vẫn đang sửa soạn đón Xuân Tân Mão.Gói bánh
Tại Trung Tâm Việt Mỹ vùng Tây Bắc Houston, trong khi một số vị cao niên đang tập dợt những bản nhạc Xuân thì các vị khác đang gói bánh chưng, bánh tét. Công việc gói bánh chưng tại đây chia ra từng khâu, như rửa và lau lá, gói bánh, rồi cột dây ... Chị Việt đang lau lá cho biết vì không biết gói bánh nên chị chỉ lo việc rửa và lau lá:"Tôi lau lá làm bánh chưng, gói là do mấy bác bàn bên kia gói, người ta rành, người ta gói được còn tôi thì không rành nên không dám gói. Thời nhỏ tôi sống dưới quê thì ba mẹ tôi gần Tết thì gói bánh ít với bánh tét."
Còn cô Ngọc thì chia sẻ là phụ giúp các bác lớn tuổi gói bánh chưng làm cô nhớ lại những ngày Tết ở quê nhà:
"Rất vui vì hương vị Tết trở lại với mình. Nhớ những kỷ niệm như cúng Giao Thừa, rồi ngày mùng một Tết, con cái mừng tuổi cha mẹ rồi được lì xì."
Bàn bên cạnh các bác lớn tuổi đang gói bánh giải thích cách gói:
"Tôi gói bánh chưng, một lớp gạo nếp, lớp đậu, rồi thịt, rồi đậu, rồi gạo nếp..."
Và khâu cuối của việc gói bánh là phần cột giây, bà Hương chia sẻ là bà đã làm việc này từ mấy năm nay tại trung tâm này:
"Tôi không biết gói nhưng mà chuyên môn cột bánh chưng. Người gói người cột thì mau."
Bà Ngọc Hương thì nói bánh Tét không có khuôn nên khó gói hơn bánh chưng và theo bà bánh ở đây rất ngon nhưng hơi tiếc là không có lá dong:"Người miền Nam thì gói bánh tét nhiều hơn bánh chưng. Bánh tét hơi khó gói, bánh chưng thì có khuôn nhưng bánh tét thì phải người nào biết gói mới gói được. Bánh ở đây ngon hơn vì vật liệu đầy đủ hơn chỉ tiếc là không có lá dong, Cái cảnh ở đây rất là vui, có tính cách dân tộc, nghĩa là còn nhớ lại hình ảnh ngày xưa ở Việt Nam mình."
Giám đốc của trung tâm Việt Mỹ là ông Thúy, cho biết là những năm trước còn có cuộc thi gói bánh chưng cho giới trẻ, nhưng năm nay vì gói bánh vào ngày thường nên các em bận đi học, không tham gia được:
"Năm nào cũng phải làm vì đó là tập tục của mình. Lúc đầu chỉ có một, hai người biết gói thôi, sau đó thì họ chỉ cho nhau. Thấy cũng hay cũng vui. Mấy năm trước thì trung tâm còn tổ chức thi gói bánh chưng có thưởng cho các em nữa, nhưng năm nay mình gói bánh vào ngày thường nên các em bận đi học."
Dựng Nêu
Trong khi đó, ở phòng bên cạnh ông Phan Bang đang sửa soạn cây Nêu cho kịp ngày 23 tháng chạp để dựng lên:"Cây nêu đầu tiên mình phải kiếm một cây tre thẳng cao chừng 20 mét. Mình chỉ chừa lá trên đọt thôi còn phần dưới thì phải lóc hết lá. Thời đại bây giờ tiến bộ hơn nên mình hơi chế biến một chút cho đẹp. Hồi xưa trên cây nêu người ta treo cái giỏ "mồm bò", trong đó họ để trầu cau đã têm rồi, một quả trứng luộc, một miếng thịt. Mục đích như là bữa tiệc để mời thần linh về chứng kiến. Ở đây mình dùng màu ngũ sắc cho đẹp, ngày xưa họ dùng chỉ ngũ sắc, nhưng chỉ thì nhỏ quá nên tôi phải dùng vải để thế ..."
Đi Hội Chợ Tết
Biểu diễn tại Hội chợ Xuân hàng năm tại Cali. Photo courtesy nuocviet.info.
"Đem con cháu đi chợ Tết cho mấy đứa nhỏ biết không khí Tết của Việt Nam, chứ bên Mỹ này tụi nó không biết cái không khí đó thì cũng tội cho tụi nó. Văn hóa của mình thì mình phải giữ..."
Con gái của ông mới 6 tuổi cho biết là thích coi múa lân còn cháu của ông 8 tuổi thì thích chơi games.
Sửa soạn mâm cỗ
Trong khi đó tại Liễu Gia Trang, cũng trong vùng Tây Nam của thành phố, nơi bán thịt gia súc gia cầm theo sự chọn lựa của khách hàng, thì người ra vào tấp nập. Ông Thư, quản lý Liễu Gia Trang cho biết gà bán ở đây là "gà đi bộ":"Gà đi bộ là gà nuôi thả dưới đất. Cũng nuôi trong những nhà lớn, nhưng không nuôi trong chuồng cao, tức là nó đi đi lại lại nhiều và cách nuôi là khoảng 5 tháng trời mới thành ra 1 con gà đi bộ nên thịt nó dai và ngọt."
Và thú vật bán tại đây được Sở Y Tế kiểm soát rất chặt chẽ:
"Mỗi con gà trước khi mang về đây đều được kiểm tra. Sở Y Tế đến kiểm soát rất gắt gao. Thú vật bán ở đây phải đúng theo tiêu chuẩn vệ sinh, không bệnh hoạn..."
Bác Nghi đang mua gà về ăn Tết, tâm sự là dù sống ở hải ngoại nhưng không thể quên tục lệ Tết của Việt Nam:
"Tôi mua con gà mái tơ và trứng, gà ở đây ngon hơn chợ vì họ mới làm. Ở đây có không khí Việt Nam, thì mỗi một năm truyền thống ăn Tết Việt Nam không có bỏ được, con cái về tập họp với cha mẹ, nói chuyện vui vẻ trong gia đình. Mỗi năm có một lần, mình không thể bỏ tục lệ Việt Nam được ..."
Còn ông Thu, đến từ Galveston thì nói mua gà ở Liễu Gia Trang để cúng Tết:
"Cuối năm đi chợ Mỹ thì không cảm nhận có không khí Tết. Tôi vẫn thích đến đây mua hơn. Mình đến đây thì mua được tất cả những gì mà mình muốn mua như hồi còn ở Việt Nam.
Thịt bán ở đây ngon hơn ngoài chợ, mình đem về ăn thì cảm thấy như đang ở Việt Nam. Nói chung thì Tết chỉ đặc biệt có gà vì còn nguyên đầu, mình luộc lên mình cúng được, còn ở chợ Mỹ thì không có."
Mâm cỗ ngày Tết. Photo courtesy of hisa.vn.
"Không có gì tốt hơn bằng một cặp gà, bây giờ quí mến nhau, tết nhau, biếu nhau một cặp gà thì theo ý tôi thích hơn, ngon hơn là mua những món quà mà không dùng được."
Hiền Vy, tường trình từ Houston.
Vòng lửa chính trị Ai cập
Sau những biến chuyển đến chóng mặt về chính trị tại Tunisia, Ai Cập lại một lần nữa gây chấn động toàn vùng Trung Đông khi quốc gia này cũng đang trong vòng lửa chính trị.
Khoa Diễm có buổi tiếp chuyện với ông Ilan Berman, Phó Chủ tịch Chiến lược cho Hội đồng Nghiên cứu Chiến lược Ngoại Giao Hoa Kỳ về những gì đang xảy ra tại Ai Cập và tương lai của Trung Đông.
Berman: Tunisia là nguyên nhân xúc tác cho những biến loạn đang xảy ra trong khu vực. Những gì xảy ra tại Tunisia có thể nói là đã biến dạng quá nhanh trong một thời gian rất ngắn. Chỉ trong vòng 3 tuần chúng ta thấy có rất nhiều những cuộc biểu tình, những người nổi dậy để chống lại chính quyền Ben Ali vì các lý do như kinh tế tồi tệ, người dân không có công ăn việc làm và những luật lệ không thỏa đáng của chính phủ.
Những thay đổi này cũng giống như là một mặt hồ đang yên lặng bổng nhiên bị khuấy động và ảnh hưởng đến cả khu vực. Chúng ta có thể thấy Yemen, Jordan và Ai Cập cũng đang có những hành động tương tự.
Khoa Diễm: Nhưng liệu chính quyền Ai Cập sẽ lập lại cách giải quyết của chế độ Ben Ali?
Berman: Hiện chúng ta không thấy được cụ thể chính quyền Yemen, Jordan hay Ai Cập sẽ có hành động như thế nào, liệu họ có theo bước chân của Tunisia hay không, đồng thời chúng ta cũng không biết được là liệu những quốc gia này có chọn cách giải quyết giống Ben Ali hay không. Tại Ai Cập chúng ta thấy rằng chính quyền có nhiều hành động kiềm chế các cuộc biểu tình này bằng cách dùng internet và cho quân lính xuống đường ngăn cản người dân. Điều này không có nghĩa là những cuộc biểu tình sẽ dãn ra, nhưng đây là một thí dụ cho thấy chính quyền Ai Cập không dễ dàng như Tunisia.
Khoa Diễm: Thưa ông, vai trò của quân đội quan trọng như thế nào đối với những gì đang xảy ra tại Ai Cập?
Berman: Quân đội tại Ai Cập nắm vai trò chủ chốt tại đây. Bạn cũng nên nhớ rằng tổng thống hiện thời của Ai Cập là một quân nhân và quyền lực mà ông ta đang nắm giữ được sự ủng hộ rất lớn từ quân đội. Do đó, tôi nghĩ rằng quân đội sẽ trung thành với Tổng thống và sẽ thi hành những chỉ thị của ông dù điều đó có thể là chĩa súng vào những người dân Ai Cập đi biểu tình. Đây là một chỉ dấu cho thấy việc này sẽ trở thành một cuộc chiến đẫm máu. Lý do là vì bối cảnh chính trị của Ai Cập đang rất phân cực.
Chính quyền Mubarack đã hiện diện trong chính trường Ai Cập hơn 30 năm qua cho nên chúng ta có thể thấy rằng đất nước này không có nhiều lựa chọn khác. Tôi cũng xin được nói về phía bên kia của chính trị Ai Cập, đó là Hội Huynh Đệ Hồi giáo, là tổ chức Hồi giáo lớn nhất trong khu vực các quốc gia Trung Đông. Nhưng nếu như tổ chức này trở thành kẻ đối đầu lớn nhất với chế độ chính quyền hiện tại thì chúng ta sẽ thấy một cuộc đụng độ còn lớn và khủng khiếp hơn nữa.
Khoa Diễm: Theo ý ông thì hình hình Ai Cập sẽ ra sao trong thời gian sắp tới?
Berman: Theo tôi thấy thì lối đi của Cairo rất đơn giản, họ sẽ không chọn cách lưu đày như Ben Ali, và rất có thể họ chọn chấp nhận những tin tức xấu trong một vài tuần lễ hơn là bị đẩy vào tình trạng lưu vong hay bị kết án bởi chính quyền tương lai. Theo tôi thì chính quyền Mubarak biết họ đang ở trong một hoàn cảnh không được tốt lắm nhưng họ sẽ “cố đấm ăn xôi”.
Berma: Thế đứng của Hoa Kỳ là một điều quan trọng trong cục diện này. Như chúng ta đã biết, Hoa Kỳ và Ai Cập là những đồng minh tốt của nhau. Hoa Kỳ giúp đỡ Ai Cập rất nhiều trong các chương trình trợ giúp quân sự cũng như những vấn đề khác. Do đó, những nhà làm luật tại Washington đang theo dõi việc này rất kỹ vì họ e sẽ có một cuộc cách mạng mà các tổ chức Hồi giáo sẽ lên cầm quyền. Tuy nhiên, chúng ta cũng không muốn thấy cuộc chiến tranh đẫm máu như chúng ta đã từng thấy tại Iran khoảng 18 tháng trước khi chính quyền dẹp tan “Chiến dịch Xanh” tại đó. Chính phủ Obama đang ở trong thế kẹt vì họ không biết chuyện gì sẽ xảy ra.
Khoa Diễm: Nhân ông nhắc đến chính quyền Obama, tôi có câu hỏi cuối cho ông: liệu sự ra đi hay ở lại của Tổng thống Obama sẽ có tầm ảnh hưởng như thế nào đối với Ai Cập?
Berman: Tôi nghĩ là việc gì xảy ra tại Ai Cập sẽ được giải quyết trước khi cuộc bầu cử Tồng thống vào năm tới. Tiếng nói của chính phủ Hoa Kỳ về vấn đề chế độ dân chủ, là đối tác của chính quyền đương nhiệm tác động rất lớn với những gì đang xảy ra tại Ai Cập. Quốc gia này có tiếp tục là đối tác của Hoa Kỳ hay không thì đó là trách nhiệm của Tổng thống Obama hay là vị Tổng thống tiếp theo. Những gì đang xảy ra có thể thay đổi cương vị của Ai Cập trong chương trình đối ngoại của Hoa Kỳ.
Khoa Diễm: Cám ơn ông rất nhiều.
Khoa Diễm có buổi tiếp chuyện với ông Ilan Berman, Phó Chủ tịch Chiến lược cho Hội đồng Nghiên cứu Chiến lược Ngoại Giao Hoa Kỳ về những gì đang xảy ra tại Ai Cập và tương lai của Trung Đông.
Sau Tunisia là Ai Cập
Khoa Diễm: Thưa ông Berman, cám ơn ông đã dành cho RFA buổi nói chuyện hôm nay. Nếu có thể xin ông tóm lược những gì đang xảy ra trong khu vực các quốc gia Trung Đông sau biến cố Tunisia để quý thính giả của chúng tôi tiện theo dõi.Berman: Tunisia là nguyên nhân xúc tác cho những biến loạn đang xảy ra trong khu vực. Những gì xảy ra tại Tunisia có thể nói là đã biến dạng quá nhanh trong một thời gian rất ngắn. Chỉ trong vòng 3 tuần chúng ta thấy có rất nhiều những cuộc biểu tình, những người nổi dậy để chống lại chính quyền Ben Ali vì các lý do như kinh tế tồi tệ, người dân không có công ăn việc làm và những luật lệ không thỏa đáng của chính phủ.
Những thay đổi này cũng giống như là một mặt hồ đang yên lặng bổng nhiên bị khuấy động và ảnh hưởng đến cả khu vực. Chúng ta có thể thấy Yemen, Jordan và Ai Cập cũng đang có những hành động tương tự.
Khoa Diễm: Nhưng liệu chính quyền Ai Cập sẽ lập lại cách giải quyết của chế độ Ben Ali?
Berman: Hiện chúng ta không thấy được cụ thể chính quyền Yemen, Jordan hay Ai Cập sẽ có hành động như thế nào, liệu họ có theo bước chân của Tunisia hay không, đồng thời chúng ta cũng không biết được là liệu những quốc gia này có chọn cách giải quyết giống Ben Ali hay không. Tại Ai Cập chúng ta thấy rằng chính quyền có nhiều hành động kiềm chế các cuộc biểu tình này bằng cách dùng internet và cho quân lính xuống đường ngăn cản người dân. Điều này không có nghĩa là những cuộc biểu tình sẽ dãn ra, nhưng đây là một thí dụ cho thấy chính quyền Ai Cập không dễ dàng như Tunisia.
Khoa Diễm: Thưa ông, vai trò của quân đội quan trọng như thế nào đối với những gì đang xảy ra tại Ai Cập?
Berman: Quân đội tại Ai Cập nắm vai trò chủ chốt tại đây. Bạn cũng nên nhớ rằng tổng thống hiện thời của Ai Cập là một quân nhân và quyền lực mà ông ta đang nắm giữ được sự ủng hộ rất lớn từ quân đội. Do đó, tôi nghĩ rằng quân đội sẽ trung thành với Tổng thống và sẽ thi hành những chỉ thị của ông dù điều đó có thể là chĩa súng vào những người dân Ai Cập đi biểu tình. Đây là một chỉ dấu cho thấy việc này sẽ trở thành một cuộc chiến đẫm máu. Lý do là vì bối cảnh chính trị của Ai Cập đang rất phân cực.
Chính quyền Mubarack đã hiện diện trong chính trường Ai Cập hơn 30 năm qua cho nên chúng ta có thể thấy rằng đất nước này không có nhiều lựa chọn khác. Tôi cũng xin được nói về phía bên kia của chính trị Ai Cập, đó là Hội Huynh Đệ Hồi giáo, là tổ chức Hồi giáo lớn nhất trong khu vực các quốc gia Trung Đông. Nhưng nếu như tổ chức này trở thành kẻ đối đầu lớn nhất với chế độ chính quyền hiện tại thì chúng ta sẽ thấy một cuộc đụng độ còn lớn và khủng khiếp hơn nữa.
Khoa Diễm: Theo ý ông thì hình hình Ai Cập sẽ ra sao trong thời gian sắp tới?
Berman: Theo tôi thấy thì lối đi của Cairo rất đơn giản, họ sẽ không chọn cách lưu đày như Ben Ali, và rất có thể họ chọn chấp nhận những tin tức xấu trong một vài tuần lễ hơn là bị đẩy vào tình trạng lưu vong hay bị kết án bởi chính quyền tương lai. Theo tôi thì chính quyền Mubarak biết họ đang ở trong một hoàn cảnh không được tốt lắm nhưng họ sẽ “cố đấm ăn xôi”.
Vai trò của Hoa Kỳ
Khoa Diễm: Khi chúng ta đang trò chuyện thì chính phủ Hoa Kỳ đã lên tiếng về tình hình của Ai Cập, ông có suy nghĩ gì về điều này?Berma: Thế đứng của Hoa Kỳ là một điều quan trọng trong cục diện này. Như chúng ta đã biết, Hoa Kỳ và Ai Cập là những đồng minh tốt của nhau. Hoa Kỳ giúp đỡ Ai Cập rất nhiều trong các chương trình trợ giúp quân sự cũng như những vấn đề khác. Do đó, những nhà làm luật tại Washington đang theo dõi việc này rất kỹ vì họ e sẽ có một cuộc cách mạng mà các tổ chức Hồi giáo sẽ lên cầm quyền. Tuy nhiên, chúng ta cũng không muốn thấy cuộc chiến tranh đẫm máu như chúng ta đã từng thấy tại Iran khoảng 18 tháng trước khi chính quyền dẹp tan “Chiến dịch Xanh” tại đó. Chính phủ Obama đang ở trong thế kẹt vì họ không biết chuyện gì sẽ xảy ra.
Khoa Diễm: Nhân ông nhắc đến chính quyền Obama, tôi có câu hỏi cuối cho ông: liệu sự ra đi hay ở lại của Tổng thống Obama sẽ có tầm ảnh hưởng như thế nào đối với Ai Cập?
Berman: Tôi nghĩ là việc gì xảy ra tại Ai Cập sẽ được giải quyết trước khi cuộc bầu cử Tồng thống vào năm tới. Tiếng nói của chính phủ Hoa Kỳ về vấn đề chế độ dân chủ, là đối tác của chính quyền đương nhiệm tác động rất lớn với những gì đang xảy ra tại Ai Cập. Quốc gia này có tiếp tục là đối tác của Hoa Kỳ hay không thì đó là trách nhiệm của Tổng thống Obama hay là vị Tổng thống tiếp theo. Những gì đang xảy ra có thể thay đổi cương vị của Ai Cập trong chương trình đối ngoại của Hoa Kỳ.
Khoa Diễm: Cám ơn ông rất nhiều.
Ai Cập hỗn loạn, mất an ninh
Hôm nay nhiều đám đông biểu tình tụ họp ở trung tâm thủ đô Cairo của Ai Cập trong ngày thứ sáu của sự kiện được gọi là cuộc nổi dậy phẫn nộ chống lại Tổng thống Hosni Mubarak.
Tin Tân Hoa Xã cho biết số người tử vong trong những cuộc đụng độ với cảnh sát và quân đội đã lên tới 150 người. Tin AFP cho biết có hơn 100 người chết.
Khoảng 200 người thách thức lệnh giới nghiêm ban đêm của chính quyền, ở qua đêm tại công trường Tahrir từ hôm thứ ba tới nay, giữa vòng vây của xe tăng. Các binh sĩ không có hành động nào đối với những người này. Sáng nay chủ nhật là ngày làm việc đầu tiên trong tuần ở Ai Cập, lại có thêm nhiều người tới đó.
Những nhóm người chống cướp phá mang gậy gộc canh gác các cửa tiệm trong đêm thứ bảy hôm nay lặng lẽ rời khỏi đường phố, trong lúc tình trạng mất an ninh càng lúc càng gia tăng.
Nhiều trạm xăng hết xăng. Nhiều máy ATM rút tiền bị cướp phá hoặc hư hỏng. Ngân hàng và Thị trường chứng khoán được lệnh đóng cửa.
Hôm thứ bảy 22 người bị thiệt mạng khi đám đông tấn công toan đốt cháy một trụ sở của cảnh sát ở thị trấn Beni Sueif phía nam Cairo.
Tổng thống Mubarak hôm thứ bảy bổ nhiệm tư lệnh tình báo quân đội Omar Suleiman, 75 tuổi, làm phó Tổng thống đầu tiên cho ông sau mấy chục năm cầm quyền liên tục tới nay.
Ông cũng bổ nhiệm một nhà ngoại giao được cả hai phía thân chính quyền và đối lập kính trọng, ông Ahmed Shafiq, 69 tuổi, làm Thủ tướng. Ông Shafig từng được coi là người sẽ kế nhiệm Tổng thống Mubarak.
Tuy nhiên phe chống đối cho đó là những thay đổi quá ít ỏi và muộn màng.
Cựu giám đốc Cơ quan Nguyên tử năng Quốc tế, ông Mohamed ElBaradei trở về Ai Cập và trở thành lãnh tụ mới của phong trảo đối lập. Ông tuyên bố những thay đổi của chính phủ quá ít ỏi, và cho biết ông đã nói với Tổng thống Mubarak hãy ra đi càng sớm càng tốt, đó là điều tốt cho vị Tổng thống và cho đất nước Ai Cập.
Tổ chức Huynh đệ Hồi giáo đối lập kêu gọi Tổng thống hãy chuyển giao quyền hành êm thắm cho một nội các chuyển đổi.
Tin Tân Hoa Xã cho biết số người tử vong trong những cuộc đụng độ với cảnh sát và quân đội đã lên tới 150 người. Tin AFP cho biết có hơn 100 người chết.
Khoảng 200 người thách thức lệnh giới nghiêm ban đêm của chính quyền, ở qua đêm tại công trường Tahrir từ hôm thứ ba tới nay, giữa vòng vây của xe tăng. Các binh sĩ không có hành động nào đối với những người này. Sáng nay chủ nhật là ngày làm việc đầu tiên trong tuần ở Ai Cập, lại có thêm nhiều người tới đó.
Những nhóm người chống cướp phá mang gậy gộc canh gác các cửa tiệm trong đêm thứ bảy hôm nay lặng lẽ rời khỏi đường phố, trong lúc tình trạng mất an ninh càng lúc càng gia tăng.
Nhiều trạm xăng hết xăng. Nhiều máy ATM rút tiền bị cướp phá hoặc hư hỏng. Ngân hàng và Thị trường chứng khoán được lệnh đóng cửa.
Hôm thứ bảy 22 người bị thiệt mạng khi đám đông tấn công toan đốt cháy một trụ sở của cảnh sát ở thị trấn Beni Sueif phía nam Cairo.
Tổng thống Mubarak hôm thứ bảy bổ nhiệm tư lệnh tình báo quân đội Omar Suleiman, 75 tuổi, làm phó Tổng thống đầu tiên cho ông sau mấy chục năm cầm quyền liên tục tới nay.
Ông cũng bổ nhiệm một nhà ngoại giao được cả hai phía thân chính quyền và đối lập kính trọng, ông Ahmed Shafiq, 69 tuổi, làm Thủ tướng. Ông Shafig từng được coi là người sẽ kế nhiệm Tổng thống Mubarak.
Tuy nhiên phe chống đối cho đó là những thay đổi quá ít ỏi và muộn màng.
Cựu giám đốc Cơ quan Nguyên tử năng Quốc tế, ông Mohamed ElBaradei trở về Ai Cập và trở thành lãnh tụ mới của phong trảo đối lập. Ông tuyên bố những thay đổi của chính phủ quá ít ỏi, và cho biết ông đã nói với Tổng thống Mubarak hãy ra đi càng sớm càng tốt, đó là điều tốt cho vị Tổng thống và cho đất nước Ai Cập.
Tổ chức Huynh đệ Hồi giáo đối lập kêu gọi Tổng thống hãy chuyển giao quyền hành êm thắm cho một nội các chuyển đổi.
Bài học về sự thành công của cuộc cách mạng ở Tunisia
Người dân Tunisia đã thành công trong cuộc cách mạng lật đổ chế độ độc tài của tổng thống Ben Ali, cai trị đất nước Bắc Phi hơn 23 năm qua, bằng bàn tay sắt.
Câu hỏi được đặt ra là, nguyên nhân nào gây ra sự sụp đổ của chế độ Ben Ali? Tổng thống Tunisia bị lật đổ, có phải do “diễn biến hòa bình” hay các “thế lực thù địch” tạo ra? Và đâu là nguyên nhân dẫn đến sự thành công của người dân Tunisia? Mời quý vị cùng Thông tín viên Ngọc Trân tìm hiểu.
Trả lời phỏng vấn báo “The Real News”, ông Shehata Samer, Phụ tá Giáo sư, nghiên cứu về chính trị Ả Rập, thuộc trường Đại học Georgetown, cho biết: “Ông ta rất gần gũi với Tổng thống Sarkozy. Ông ta đã có chuyến thăm chính thức Nhà Trắng dưới thời Tổng thống George W. Bush và cựu Ngoại trưởng Condoleezza Rice cũng đã đến thăm Tunisia hồi năm 2008.
Ông ta được xem là một đối tác quan trọng trong cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ. Ông ta là người rất cởi mở, thân thiện với chính sách thị trường của Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Ông ta tin rằng Hồi giáo là kẻ thù và ông ta kềm kẹp đạo Hồi rất khốc liệt mà không chú ý gì đến vấn đề nhân quyền hay tiến trình dân chủ, kể từ khi ông ta lên nắm quyền cho đến bây giờ. Ông ta là một đồng minh lớn của phương Tây như: Pháp và châu Âu, cũng như Hoa Kỳ”.
Do chính sách chống các phần tử khủng bố Hồi giáo cực đoan, cùng với chính sách tăng trưởng kinh tế của ông Ben Ali, được Hoa Kỳ và phương Tây xem như là một mô hình kinh tế tuyệt vời, cho nên Ben Ali đã trở thành một đồng minh trung thành của Mỹ và các nước Tây phương. Thế nhưng, viện lý do chống khủng bố, ông Ben Ali đã thẳng tay đàn áp, khủng bố những người Hồi giáo vô tội khác, dẫn đến việc vi phạm nhân quyền trầm trọng.
Nhờ khéo che đậy, cho nên hầu hết phản đối của dân chúng Tunisia, liên quan đến các vấn đề vi phạm nhân quyền của chính quyền Ben Ali, cũng như các vấn đề chính trị và xã hội của đất nước, không nhận được sự chú ý từ chính phủ các nước bên ngoài.
Trả lời phỏng vấn đài truyền hình PressTV, ông Kusai Kedri, phóng viên báo chí Tunisia cho biết: “Cựu độc tài Ben Ali có mối quan hệ tốt với Pháp và Mỹ, bởi vì trong bối cảnh chính trị ở Pháp, ông ta là một nhà lãnh đạo Ả Rập có thể bảo vệ các nước Tây Âu từ hiểm họa Hồi giáo. Thực tế, ông ta là người kích động quần chúng chống lại những người Hồi giáo và các phong trào Hồi giáo ở Bắc Phi, trấn an phương Tây rằng ở Tunisia có một con tốt để xử lý và giải quyết các vấn đề theo ý của họ.
Nhưng trên thực tế, người đàn ông này đã tra tấn những người dân. Ông ta không tham gia vào một cuộc tranh luận dân chủ với họ. Ông ta không cho họ cất tiếng nói. Cho nên người châu Âu, và đặc biệt là người Pháp bày tỏ thái độ rằng, họ không thực sự quan tâm nhiều về việc ông ta trừ khử những người đối lập gốc Hồi giáo như thế nào, hoặc sự quan tâm của các nước này chỉ đơn giản chú ý đến thực tế là các mối đe dọa Hồi giáo vẫn còn ở Bắc Phi”.
Do không bị Hoa Kỳ và các nước phương Tây chú ý đến vấn đề vi phạm nhân quyền, do chính sách cai trị độc tài, và nhất là do dưới thời Ben Ali, nền kinh tế Tunisia phát triển và ổn định so với các nước láng giềng, cho nên các cuộc biểu tình hay nổi dậy của người dân trên đất nước này, hiếm khi xảy ra.
Cuộc sống nghèo khổ của người dân chỉ là một trong nhiều nguyên nhân dẫn đến sự nổi dậy ở Tunisia vừa qua. Một nguyên nhân sâu xa hơn nữa đã khiến chế độ Ben Ali sụp đổ, đó là sự đàn áp, khủng bố chính trị của chính quyền. Do cai trị người dân bằng chính sách độc tài, cho nên ông Ben Ali không chấp nhận đa đảng, không chấp nhận tự do bầu cử và tất cả các đảng phái đối lập ở Tunisia đều bị đặt ra ngoài vòng pháp luật.
Mặc dù cai trị người dân bằng chính sách độc tài, thế nhưng Ben Ali muốn chứng minh với dân chúng và thế giới rằng Tunisia có dân chủ, và ông là vị tổng thống do dân bầu ra. Cho nên, mặc dù tổ chức bầu cử, nhưng mọi cuộc bầu cử, Ben Ali đều thắng, và những chiến thắng này, không phải do sự tín nhiệm của người dân, mà do sự gian lận trong chính sách bầu cử của ông ta.
Ông Shehata Samer cho biết: “Tunisia được xem như một đất nước của cảnh sát, bên cạnh chế độ Saddam Hussein ở Iraq trước đây. Đạo Hồi chính thức bị cấm. Rất nhiều nhà lãnh đạo chính trị ở Tunisia phải sống lưu vong ở Paris và London.
Bầu cử là chuyện khôi hài. Ben Ali đã nhiều lần thay đổi hiến pháp, cho phép ông ta ra tranh cử tổng thống. Thực tế, người ta tin rằng ông ta chuẩn bị sửa đổi hiến pháp một lần nữa để loại bỏ giới hạn tuổi tác bởi vì ông ta hiện 74 tuổi, trong khi giới hạn tuổi tác của tổng thống trong hiến pháp là 75. Và như vậy, ông ta có thể ra tranh cử tổng thống một lần nữa vào nhiệm kỳ kế tiếp, năm 2014. Đây là một chính phủ độc tài toàn trị, không có tự do báo chí, không đảng phái chính trị nào tham gia”.
Để củng cố sự cai trị của mình, ông Ben Ali đã ngăn chặn tự do thông tin bằng một chế độ kiểm duyệt gắt gao tất cả các phương tiện truyền thông chính thống, cũng như các tin tức trên internet. Mọi phát biểu của người dân có nội dung phản đối chính quyền đều bị cấm và bị đàn áp, và kết quả là, người dân không còn nơi nào để bày tỏ sự bất bình đối với chính phủ. Ông Samer nói tiếp:
“Tunisia gần như là một đất nước của cảnh sát. Không có kênh nào an toàn để người dân có thể bày tỏ sự thất vọng của mình. Bầu cử luôn là chuyện khôi hài. Các đảng phái chính trị hợp pháp thực sự không còn tồn tại. Lãnh đạo các đảng phái đối lập đã phải sống lưu vong ở nước ngoài. Giống như các nước Ma-rốc, Jordan, Ai Cập, Tunisia là một chế độ toàn trị thuộc loại mềm dẻo. Họ là những kẻ du côn nắm quyền, họ cũng cho phép bầu cử nhưng ở mức độ gian lận khác nhau”.
Ngoài chính sách cai trị cứng rắn, tình trạng tham nhũng, hối lộ ở Tunisia cũng tương tự như Việt Nam, đã trở thành quốc nạn, và chính sự bất công do nạn tham nhũng, hối lộ hoành hành đã trở thành một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Ben Ali.
Tham nhũng, hối lộ đã được bảo kê bởi gia đình cựu tổng thống và gia đình vợ ông ta, tạo điều kiện cho tệ nạn này phát triển, có mặt khắp mọi cấp chính quyền, từ trung ương đến địa phương, trong suốt thời gian Ben Ali nắm quyền 23 năm qua. Lực lượng cảnh sát không phải để giám sát việc thi hành luật pháp, mà là thành phần nhũng nhiễu, hạch sách người dân và là công cụ bảo vệ chính quyền của nhà lãnh đạo độc tài.
Ông Kusai Kedri cho biết: “Tham nhũng ở Tunisia là trường hợp đặc biệt và khác thường ở Bắc Phi và thế giới Ả Rập. Gia đình vợ của tổng thống có một kỷ lục nổi tiếng về sự lạm quyền để tham nhũng đất đai, cho nên về cơ bản, sự bất mãn ở Tunisia đã tồn tại trong một thời gian dài kể từ khi Ben Ali lên cầm quyền”.
Độc tài lãnh đạo, đàn áp chính trị, bóp nghẹt tự do, dân chủ cùng với nạn tham nhũng, hối lộ của chính quyền là những nguyên nhân chính, khiến người dân nổi dậy lật đổ chế độ độc tài của cựu tổng thống Ben Ali. Ngoài các nguyên nhân kể trên, những nguyên nhân nào đã giúp người dân thành công trong cuộc cách mạng này? Đó sẽ là nội dung của bài kế tiếp.
Hơn hai mươi ba năm qua, người dân Tunisia đã bị cai trị dưới chế độ độc tài hà khắc của cựu tổng thống Ben Ali.
Dân chúng ở đất nước Bắc Phi này đã phải chịu đựng bao nhiêu áp bức, bất công và đã đến lúc không còn chịu đựng được nữa, tất cả những người dân Tunisia cùng nhau xuống đường, cất lên tiếng nói phản đối chính phủ. Và chưa đầy một tháng, họ đã làm nên cuộc cách mạng, lật đổ chế độ độc tài của cựu Tổng thống Ben Ali. Ngọc Trân trình bày tiếp.
Không do quân đội trong nước hay sự ủng hộ của một chính phủ nước ngoài, mà cuộc cách mạng này cũng không có sự hiện diện của một lãnh tụ nào đứng ra lãnh đạo, bởi trong suốt giai đoạn cầm quyền, do chính sách độc tài, không một lực lượng đối lập nào ở Tunisia có cơ hội tồn tại hay phát triển.
Bất kỳ tiếng nói bất đồng hay ý kiến đối lập nào cũng đều bị dập tắt từ trong trứng nước, thế nhưng không vì thế mà người dân không dám đứng lên. Ông Seifeddine Ferjani, một nhà hoạt động nhân quyền, cho biết: “Sau 23 năm bị đàn áp, sau 23 năm hủy hoại nhân phẩm của những công dân Tunisia, sau 23 năm kiểm soát mọi lĩnh vực đời sống của người dân Tunisia về mặt xã hội, chính trị, kinh tế, cuối cùng người dân Tunisia đã nổi dậy.
Phải chăng đó là bối cảnh của một cuộc đảo chính hay có nên gọi là một cuộc đảo chính nội bộ hay không, tôi nghĩ rằng không thể gọi đây là một cuộc đảo chính, vì lý do đơn giản là quân đội không có đủ sức mạnh để thực hiện một cuộc đảo chính nếu như không có sự nổi dậy của đa số người dân. Vì vậy, vấn đề là ở chỗ, người dân của chúng tôi ở Tunisia đã nổi dậy, họ đã bị bắn, họ đã bị xịt hơi cay, họ đã bị đàn áp, và có tin tức về những trường hợp bị hãm hiếp xảy ra ở Kasserine. Cho đến nay, có khoảng hơn 200 người chết. Vì vậy, đây là một cuộc tổng nổi dậy, không phải là một cuộc đảo chính mang ý nghĩa bình thường”.
Người dân Tunisia bị đàn áp, bị khủng bố, bị nhũng nhiễu, cùng với nạn nghèo đói, thất nghiệp, lạm phát gia tăng, và nhất là tệ nạn tham nhũng, hối lộ hoành hành, là những nguyên nhân khiến cho sự bất mãn trong dân chúng đạt đến cực điểm. Và vụ tự thiêu hôm 17 tháng 1, của Mohamed Bouazizi, một thanh niên 26 tuổi, đã trở thành giọt nước cuối cùng làm tràn ly, thổi bùng ngọn lửa bất mãn trong dân chúng.
Các cuộc biểu tình ở Tunisia đã biến thành những cuộc nổi dậy của người dân. Và như chúng ta đã biết, sau những lần liên tục xuống đường của người dân Tunisia, chưa đầy một tháng, kể từ vụ tự thiêu của Mohamed Bouazizi, vào ngày 14 tháng 1, ông Ben Ali đã cùng gia đình trốn chạy khỏi Tunisia.
Nhiều người ngạc nhiên về sự thành công của cuộc cách mạng ở Tunisia bởi không có sự lãnh đạo của quân đội hay một lực lượng đối lập ở trong cũng như ngoài nước. Cô Selma Beji, người Tunisia, hiện đang học cao học ở một trường ĐH tại Mỹ, nói với đài CNN rằng, cô rất ngạc nhiên khi các cuộc biểu tình chủ yếu bắt đầu từ các nhóm thanh niên và mạng xã hội, có thể dẫn đến một cuộc nổi dậy, lật đổ tổng thống Tunisia cầm quyền suốt 23 năm.
Ông Kusai Kedri cho biết: “Về cuộc cách mạng internet, các trang web đã đóng một vai trò quan trọng, là nền tảng giúp người dân Tunisia nhận ra rằng, có các kênh thông tin khác có thể vượt qua sự kiểm soát của chính phủ. Trong 23 năm qua, Ben Ali đã cố kềm kẹp người dân Tunisian bằng cách chuyển cho họ những thông tin sai lệch, như cho các đài TV mở nhạc suốt cả ngày. Đột nhiên, người dân nhận ra rằng họ có thể liên lạc với nhau. Họ có thể sử dụng Twitter, họ có thể sử dụng Facebook, họ có thể đăng tải những đoạn video lên YouTube.
Và điều này đã giúp, như là virus lan truyền, cơ bản là làm cho người dân nhận ra rằng, thực tế ở thế giới bên ngoài có nhiều điều ngoài những điều mà chế độ này, chính phủ này muốn họ biết. Tất cả điều này đã giúp và sẽ giúp dân Tunisia làm cho thế giới biết về đời sống của họ và tôi hy vọng, hôm nay những công cụ này sẽ duy trì sự tự do mà họ đã chiến đấu để giành lấy”.
Đây không phải là lần đầu tiên các nhà báo tự do đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin và hình ảnh, cũng như cộng tác với các phương tiện truyền thông chính thống để đưa tin về các cuộc biểu tình. Năm 2009, sau cuộc bầu cử tổng thống ở Iran, các trang mạng xã hội đã trở thành một trong những phương tiện quan trọng, huy động hàng trăm hàng ngàn người Iran xuống đường, chống lại kết quả bầu cử bị cho là gian lận.
Ông Evan Hill, một nhà báo mạng cho biết: “Có một cuộc chiến tranh mạng diễn ra giữa chính phủ Tunisia và các nhà hoạt động. Tunisia luôn kiểm duyệt các trang web tin tức và các trang mạng như Facebook. Chính phủ cũng xóa các trang Facebook mà họ cho là ảnh hưởng đến chế độ. Rất nhiều người Tunisia nói rằng, có ai đó thường xuyên truy cập vào trang Facebook và các tài khoản Gmail, đánh cắp mật khẩu của họ. Và nếu như họ nhận được mật khẩu trở lại, hầu hết các thông tin của họ đã bị xóa.
Twitter hiện không gặp những vấn đề trục trặc kỹ thuật tương tự như vậy. Có nhiều người dùng internet ở Tunisia đã sử dụng phương pháp trèo tường lửa, và họ có thể lén ra ngoài, thoát khỏi các công cụ giám sát của chính phủ và họ có thể truy cập vào các trang tin tức quan trọng để nhận thông tin”.
Các nguồn thông tin, dữ liệu được cung cấp từ các blogger trên Facebook, Twitter, và video trên YouTube đã hỗ trợ rất lớn trong cuộc cách mạng ở Tunisia và các nước Arab. Các trang mạng xã hội này không chỉ chia sẻ thông tin giữa những người dân Tunisia mà còn với thế giới bên ngoài. Hình ảnh những người biểu tình đã được những người Ả Rập, cũng như các nhà lãnh đạo chính trị trong và ngoài nước quan sát và theo dõi chặt chẽ.
Ông Marc Lynch, Giám đốc Viện Nghiên cứu Trung Đông, thuộc trường ĐH George Washington, cho biết: “Một bài học khác đó là, họ muốn làm bất cứ điều gì họ có thể, để cấm không cho các phương tiện truyền thông lên tiếng, để ngăn chặn việc đưa tin về các cuộc biểu tình, để các cuộc biểu tình không thể bắt đầu gia tăng ngoài tầm kiểm soát. Tôi nghĩ rằng các nhà lãnh đạo Ả Rập vô cùng lo sợ trước những gì họ đã thấy ở Tunisia, nhưng tôi muốn nghĩ rằng phản ứng của họ sẽ thay đổi theo hướng cởi mở hơn thay vì ngược lại”.
Mối liên hệ giữa các trang mạng xã hội và các phương tiện truyền thông chính thống cũng đóng vai trò quan trọng trong các cuộc biểu tình chống chế độ độc tài ở Tunisia và các nước Ả Rập. Ông Ayman Mohyeldin, phóng viên Đài Truyền hình Al Jazeera, cho biết:
“Những gì họ muốn chúng tôi làm là thực sự liên lạc với những người bạn khác, các thân nhân ở các thành phố khác bên trong Tunisia. Nhưng sức mạnh của internet, sức mạnh của truyền thông đã nhân lên, cho phép chúng tôi vươn tới số lượng quần chúng vô cùng lớn. Cuối cùng là, nó trở thành một công cụ kết nối cho phong trào này, một công cụ kết nối cho cả nước và có lẽ cho toàn bộ khu vực trong những năm tới”.
Cuộc cách mạng ở Tunisia thành công trong việc lật đổ chế độ độc tài, đã chứng minh với thế giới rằng, mọi chế độ độc tài, đi ngược lại nguyện vọng của đa số dân chúng, sẽ bị chấm dứt khi người dân bị dồn tới đường cùng. Một khi sự chịu đựng những bất công trong xã hội của dân chúng lên tới đỉnh điểm thì chắc chắn các nhà lãnh đạo độc tài sẽ phải ra đi.
Liên kết của mạng internet
Câu hỏi được đặt ra là, nguyên nhân nào gây ra sự sụp đổ của chế độ Ben Ali? Tổng thống Tunisia bị lật đổ, có phải do “diễn biến hòa bình” hay các “thế lực thù địch” tạo ra? Và đâu là nguyên nhân dẫn đến sự thành công của người dân Tunisia? Mời quý vị cùng Thông tín viên Ngọc Trân tìm hiểu.
Chống khủng bố, nhưng trở thành khủng bố
Cựu tổng thống Ben Ali đã cai trị đất nước Tunisia kể từ năm 1987 bằng chế độ độc tài, thiếu tự do, dân chủ. Mặc dù ông Ben Ali và chính phủ của ông thường bị các tổ chức bảo vệ nhân quyền lên tiếng chỉ trích, thế nhưng bản thân cựu tổng thống Tunisia luôn nhận được sự ủng hộ của chính phủ Pháp, Mỹ và một số nước phương Tây.Trả lời phỏng vấn báo “The Real News”, ông Shehata Samer, Phụ tá Giáo sư, nghiên cứu về chính trị Ả Rập, thuộc trường Đại học Georgetown, cho biết: “Ông ta rất gần gũi với Tổng thống Sarkozy. Ông ta đã có chuyến thăm chính thức Nhà Trắng dưới thời Tổng thống George W. Bush và cựu Ngoại trưởng Condoleezza Rice cũng đã đến thăm Tunisia hồi năm 2008.
Ông ta được xem là một đối tác quan trọng trong cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ. Ông ta là người rất cởi mở, thân thiện với chính sách thị trường của Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Ông ta tin rằng Hồi giáo là kẻ thù và ông ta kềm kẹp đạo Hồi rất khốc liệt mà không chú ý gì đến vấn đề nhân quyền hay tiến trình dân chủ, kể từ khi ông ta lên nắm quyền cho đến bây giờ. Ông ta là một đồng minh lớn của phương Tây như: Pháp và châu Âu, cũng như Hoa Kỳ”.
Do chính sách chống các phần tử khủng bố Hồi giáo cực đoan, cùng với chính sách tăng trưởng kinh tế của ông Ben Ali, được Hoa Kỳ và phương Tây xem như là một mô hình kinh tế tuyệt vời, cho nên Ben Ali đã trở thành một đồng minh trung thành của Mỹ và các nước Tây phương. Thế nhưng, viện lý do chống khủng bố, ông Ben Ali đã thẳng tay đàn áp, khủng bố những người Hồi giáo vô tội khác, dẫn đến việc vi phạm nhân quyền trầm trọng.
Nhờ khéo che đậy, cho nên hầu hết phản đối của dân chúng Tunisia, liên quan đến các vấn đề vi phạm nhân quyền của chính quyền Ben Ali, cũng như các vấn đề chính trị và xã hội của đất nước, không nhận được sự chú ý từ chính phủ các nước bên ngoài.
Trả lời phỏng vấn đài truyền hình PressTV, ông Kusai Kedri, phóng viên báo chí Tunisia cho biết: “Cựu độc tài Ben Ali có mối quan hệ tốt với Pháp và Mỹ, bởi vì trong bối cảnh chính trị ở Pháp, ông ta là một nhà lãnh đạo Ả Rập có thể bảo vệ các nước Tây Âu từ hiểm họa Hồi giáo. Thực tế, ông ta là người kích động quần chúng chống lại những người Hồi giáo và các phong trào Hồi giáo ở Bắc Phi, trấn an phương Tây rằng ở Tunisia có một con tốt để xử lý và giải quyết các vấn đề theo ý của họ.
Nhưng trên thực tế, người đàn ông này đã tra tấn những người dân. Ông ta không tham gia vào một cuộc tranh luận dân chủ với họ. Ông ta không cho họ cất tiếng nói. Cho nên người châu Âu, và đặc biệt là người Pháp bày tỏ thái độ rằng, họ không thực sự quan tâm nhiều về việc ông ta trừ khử những người đối lập gốc Hồi giáo như thế nào, hoặc sự quan tâm của các nước này chỉ đơn giản chú ý đến thực tế là các mối đe dọa Hồi giáo vẫn còn ở Bắc Phi”.
Do không bị Hoa Kỳ và các nước phương Tây chú ý đến vấn đề vi phạm nhân quyền, do chính sách cai trị độc tài, và nhất là do dưới thời Ben Ali, nền kinh tế Tunisia phát triển và ổn định so với các nước láng giềng, cho nên các cuộc biểu tình hay nổi dậy của người dân trên đất nước này, hiếm khi xảy ra.
Có áp bức, tất sẽ có đấu tranh
Cũng như Việt Nam, tuy nền kinh tế Tunisia ổn định và phát triển, thế nhưng đại đa số người dân Tunisia đều không được hưởng lợi từ sự tăng trưởng kinh tế, mà hầu hết của cải làm ra chỉ tập trung trong tay một nhóm thiểu số, đó là những người nắm quyền lực trong bộ máy chính phủ, trong khi đa số người dân Tunisia đều nghèo khổ và khốn cùng.Cuộc sống nghèo khổ của người dân chỉ là một trong nhiều nguyên nhân dẫn đến sự nổi dậy ở Tunisia vừa qua. Một nguyên nhân sâu xa hơn nữa đã khiến chế độ Ben Ali sụp đổ, đó là sự đàn áp, khủng bố chính trị của chính quyền. Do cai trị người dân bằng chính sách độc tài, cho nên ông Ben Ali không chấp nhận đa đảng, không chấp nhận tự do bầu cử và tất cả các đảng phái đối lập ở Tunisia đều bị đặt ra ngoài vòng pháp luật.
Mặc dù cai trị người dân bằng chính sách độc tài, thế nhưng Ben Ali muốn chứng minh với dân chúng và thế giới rằng Tunisia có dân chủ, và ông là vị tổng thống do dân bầu ra. Cho nên, mặc dù tổ chức bầu cử, nhưng mọi cuộc bầu cử, Ben Ali đều thắng, và những chiến thắng này, không phải do sự tín nhiệm của người dân, mà do sự gian lận trong chính sách bầu cử của ông ta.
Ông Shehata Samer cho biết: “Tunisia được xem như một đất nước của cảnh sát, bên cạnh chế độ Saddam Hussein ở Iraq trước đây. Đạo Hồi chính thức bị cấm. Rất nhiều nhà lãnh đạo chính trị ở Tunisia phải sống lưu vong ở Paris và London.
Bầu cử là chuyện khôi hài. Ben Ali đã nhiều lần thay đổi hiến pháp, cho phép ông ta ra tranh cử tổng thống. Thực tế, người ta tin rằng ông ta chuẩn bị sửa đổi hiến pháp một lần nữa để loại bỏ giới hạn tuổi tác bởi vì ông ta hiện 74 tuổi, trong khi giới hạn tuổi tác của tổng thống trong hiến pháp là 75. Và như vậy, ông ta có thể ra tranh cử tổng thống một lần nữa vào nhiệm kỳ kế tiếp, năm 2014. Đây là một chính phủ độc tài toàn trị, không có tự do báo chí, không đảng phái chính trị nào tham gia”.
Để củng cố sự cai trị của mình, ông Ben Ali đã ngăn chặn tự do thông tin bằng một chế độ kiểm duyệt gắt gao tất cả các phương tiện truyền thông chính thống, cũng như các tin tức trên internet. Mọi phát biểu của người dân có nội dung phản đối chính quyền đều bị cấm và bị đàn áp, và kết quả là, người dân không còn nơi nào để bày tỏ sự bất bình đối với chính phủ. Ông Samer nói tiếp:
“Tunisia gần như là một đất nước của cảnh sát. Không có kênh nào an toàn để người dân có thể bày tỏ sự thất vọng của mình. Bầu cử luôn là chuyện khôi hài. Các đảng phái chính trị hợp pháp thực sự không còn tồn tại. Lãnh đạo các đảng phái đối lập đã phải sống lưu vong ở nước ngoài. Giống như các nước Ma-rốc, Jordan, Ai Cập, Tunisia là một chế độ toàn trị thuộc loại mềm dẻo. Họ là những kẻ du côn nắm quyền, họ cũng cho phép bầu cử nhưng ở mức độ gian lận khác nhau”.
Ngoài chính sách cai trị cứng rắn, tình trạng tham nhũng, hối lộ ở Tunisia cũng tương tự như Việt Nam, đã trở thành quốc nạn, và chính sự bất công do nạn tham nhũng, hối lộ hoành hành đã trở thành một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Ben Ali.
Tham nhũng, hối lộ đã được bảo kê bởi gia đình cựu tổng thống và gia đình vợ ông ta, tạo điều kiện cho tệ nạn này phát triển, có mặt khắp mọi cấp chính quyền, từ trung ương đến địa phương, trong suốt thời gian Ben Ali nắm quyền 23 năm qua. Lực lượng cảnh sát không phải để giám sát việc thi hành luật pháp, mà là thành phần nhũng nhiễu, hạch sách người dân và là công cụ bảo vệ chính quyền của nhà lãnh đạo độc tài.
Ông Kusai Kedri cho biết: “Tham nhũng ở Tunisia là trường hợp đặc biệt và khác thường ở Bắc Phi và thế giới Ả Rập. Gia đình vợ của tổng thống có một kỷ lục nổi tiếng về sự lạm quyền để tham nhũng đất đai, cho nên về cơ bản, sự bất mãn ở Tunisia đã tồn tại trong một thời gian dài kể từ khi Ben Ali lên cầm quyền”.
Độc tài lãnh đạo, đàn áp chính trị, bóp nghẹt tự do, dân chủ cùng với nạn tham nhũng, hối lộ của chính quyền là những nguyên nhân chính, khiến người dân nổi dậy lật đổ chế độ độc tài của cựu tổng thống Ben Ali. Ngoài các nguyên nhân kể trên, những nguyên nhân nào đã giúp người dân thành công trong cuộc cách mạng này? Đó sẽ là nội dung của bài kế tiếp.
Hơn hai mươi ba năm qua, người dân Tunisia đã bị cai trị dưới chế độ độc tài hà khắc của cựu tổng thống Ben Ali.
Dân chúng ở đất nước Bắc Phi này đã phải chịu đựng bao nhiêu áp bức, bất công và đã đến lúc không còn chịu đựng được nữa, tất cả những người dân Tunisia cùng nhau xuống đường, cất lên tiếng nói phản đối chính phủ. Và chưa đầy một tháng, họ đã làm nên cuộc cách mạng, lật đổ chế độ độc tài của cựu Tổng thống Ben Ali. Ngọc Trân trình bày tiếp.
Cuộc cách mạng không có lãnh tụ
Đây là lần đâu tiên, một cuộc cách mạng ở đất nước Ả-Rập thành công mà không có bàn tay của quân đội, hay sự nhúng tay của một đất nước nào bên ngoài, mà tất cả đều do chính người dân Tunisia làm nên. Ông Muhammad al-Asi, lãnh tụ Hồi giáo thuộc Trung tâm Hồi giáo ở Washington D.C., cho biết: “Đây là lần đầu tiên, tôi lặp lại, đây là cuộc cách mạng đầu tiên ở 22 nước Ả-Rập, từ Iraq đến Moroco. Đây là lần đầu tiên người dân tự động xuống đường bày tỏ ý nguyện của họ để lật đổ một chính phủ độc tài”.Không do quân đội trong nước hay sự ủng hộ của một chính phủ nước ngoài, mà cuộc cách mạng này cũng không có sự hiện diện của một lãnh tụ nào đứng ra lãnh đạo, bởi trong suốt giai đoạn cầm quyền, do chính sách độc tài, không một lực lượng đối lập nào ở Tunisia có cơ hội tồn tại hay phát triển.
Bất kỳ tiếng nói bất đồng hay ý kiến đối lập nào cũng đều bị dập tắt từ trong trứng nước, thế nhưng không vì thế mà người dân không dám đứng lên. Ông Seifeddine Ferjani, một nhà hoạt động nhân quyền, cho biết: “Sau 23 năm bị đàn áp, sau 23 năm hủy hoại nhân phẩm của những công dân Tunisia, sau 23 năm kiểm soát mọi lĩnh vực đời sống của người dân Tunisia về mặt xã hội, chính trị, kinh tế, cuối cùng người dân Tunisia đã nổi dậy.
Phải chăng đó là bối cảnh của một cuộc đảo chính hay có nên gọi là một cuộc đảo chính nội bộ hay không, tôi nghĩ rằng không thể gọi đây là một cuộc đảo chính, vì lý do đơn giản là quân đội không có đủ sức mạnh để thực hiện một cuộc đảo chính nếu như không có sự nổi dậy của đa số người dân. Vì vậy, vấn đề là ở chỗ, người dân của chúng tôi ở Tunisia đã nổi dậy, họ đã bị bắn, họ đã bị xịt hơi cay, họ đã bị đàn áp, và có tin tức về những trường hợp bị hãm hiếp xảy ra ở Kasserine. Cho đến nay, có khoảng hơn 200 người chết. Vì vậy, đây là một cuộc tổng nổi dậy, không phải là một cuộc đảo chính mang ý nghĩa bình thường”.
Người dân Tunisia bị đàn áp, bị khủng bố, bị nhũng nhiễu, cùng với nạn nghèo đói, thất nghiệp, lạm phát gia tăng, và nhất là tệ nạn tham nhũng, hối lộ hoành hành, là những nguyên nhân khiến cho sự bất mãn trong dân chúng đạt đến cực điểm. Và vụ tự thiêu hôm 17 tháng 1, của Mohamed Bouazizi, một thanh niên 26 tuổi, đã trở thành giọt nước cuối cùng làm tràn ly, thổi bùng ngọn lửa bất mãn trong dân chúng.
Các cuộc biểu tình ở Tunisia đã biến thành những cuộc nổi dậy của người dân. Và như chúng ta đã biết, sau những lần liên tục xuống đường của người dân Tunisia, chưa đầy một tháng, kể từ vụ tự thiêu của Mohamed Bouazizi, vào ngày 14 tháng 1, ông Ben Ali đã cùng gia đình trốn chạy khỏi Tunisia.
Nhiều người ngạc nhiên về sự thành công của cuộc cách mạng ở Tunisia bởi không có sự lãnh đạo của quân đội hay một lực lượng đối lập ở trong cũng như ngoài nước. Cô Selma Beji, người Tunisia, hiện đang học cao học ở một trường ĐH tại Mỹ, nói với đài CNN rằng, cô rất ngạc nhiên khi các cuộc biểu tình chủ yếu bắt đầu từ các nhóm thanh niên và mạng xã hội, có thể dẫn đến một cuộc nổi dậy, lật đổ tổng thống Tunisia cầm quyền suốt 23 năm.
Mạng xã hội đóng vai trò quan trọng
Cuộc cách mạng ở Tunisia thành công phải kể đến vai trò của các mạng xã hội như Twitter, Facebook và cả WikiLeaks. Facebook và Twitter đã kết nối những người Tunisia lại với nhau, thực hiện thành công các cuộc xuống đường lớn trên cả nước.Ông Kusai Kedri cho biết: “Về cuộc cách mạng internet, các trang web đã đóng một vai trò quan trọng, là nền tảng giúp người dân Tunisia nhận ra rằng, có các kênh thông tin khác có thể vượt qua sự kiểm soát của chính phủ. Trong 23 năm qua, Ben Ali đã cố kềm kẹp người dân Tunisian bằng cách chuyển cho họ những thông tin sai lệch, như cho các đài TV mở nhạc suốt cả ngày. Đột nhiên, người dân nhận ra rằng họ có thể liên lạc với nhau. Họ có thể sử dụng Twitter, họ có thể sử dụng Facebook, họ có thể đăng tải những đoạn video lên YouTube.
Và điều này đã giúp, như là virus lan truyền, cơ bản là làm cho người dân nhận ra rằng, thực tế ở thế giới bên ngoài có nhiều điều ngoài những điều mà chế độ này, chính phủ này muốn họ biết. Tất cả điều này đã giúp và sẽ giúp dân Tunisia làm cho thế giới biết về đời sống của họ và tôi hy vọng, hôm nay những công cụ này sẽ duy trì sự tự do mà họ đã chiến đấu để giành lấy”.
Đây không phải là lần đầu tiên các nhà báo tự do đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin và hình ảnh, cũng như cộng tác với các phương tiện truyền thông chính thống để đưa tin về các cuộc biểu tình. Năm 2009, sau cuộc bầu cử tổng thống ở Iran, các trang mạng xã hội đã trở thành một trong những phương tiện quan trọng, huy động hàng trăm hàng ngàn người Iran xuống đường, chống lại kết quả bầu cử bị cho là gian lận.
Đàn áp, nhưng không thể dập tắt tiếng nói
Trở lại vấn đề Tunisia, những ngày đầu khi người dân xuống đường, chính phủ Ben Ali đã thẳng tay đàn áp với những người biểu tình, ra lệnh cho cảnh sát tấn công đám đông, cho phép cảnh sát bắn vào bất cứ người biểu tình nào không nghe theo lệnh, đóng cửa các cơ quan truyền thông và các trang web. Các blogger cũng đã bị chính phủ tấn công vào tài khoản, lấy cắp mật mã, xóa thông tin, nhằm ngăn chặn những thông tin, hình ảnh về cuộc nổi dậy của người dân ở Tunisia đến với thế giới bên ngoài.Ông Evan Hill, một nhà báo mạng cho biết: “Có một cuộc chiến tranh mạng diễn ra giữa chính phủ Tunisia và các nhà hoạt động. Tunisia luôn kiểm duyệt các trang web tin tức và các trang mạng như Facebook. Chính phủ cũng xóa các trang Facebook mà họ cho là ảnh hưởng đến chế độ. Rất nhiều người Tunisia nói rằng, có ai đó thường xuyên truy cập vào trang Facebook và các tài khoản Gmail, đánh cắp mật khẩu của họ. Và nếu như họ nhận được mật khẩu trở lại, hầu hết các thông tin của họ đã bị xóa.
Twitter hiện không gặp những vấn đề trục trặc kỹ thuật tương tự như vậy. Có nhiều người dùng internet ở Tunisia đã sử dụng phương pháp trèo tường lửa, và họ có thể lén ra ngoài, thoát khỏi các công cụ giám sát của chính phủ và họ có thể truy cập vào các trang tin tức quan trọng để nhận thông tin”.
Các nguồn thông tin, dữ liệu được cung cấp từ các blogger trên Facebook, Twitter, và video trên YouTube đã hỗ trợ rất lớn trong cuộc cách mạng ở Tunisia và các nước Arab. Các trang mạng xã hội này không chỉ chia sẻ thông tin giữa những người dân Tunisia mà còn với thế giới bên ngoài. Hình ảnh những người biểu tình đã được những người Ả Rập, cũng như các nhà lãnh đạo chính trị trong và ngoài nước quan sát và theo dõi chặt chẽ.
Ông Marc Lynch, Giám đốc Viện Nghiên cứu Trung Đông, thuộc trường ĐH George Washington, cho biết: “Một bài học khác đó là, họ muốn làm bất cứ điều gì họ có thể, để cấm không cho các phương tiện truyền thông lên tiếng, để ngăn chặn việc đưa tin về các cuộc biểu tình, để các cuộc biểu tình không thể bắt đầu gia tăng ngoài tầm kiểm soát. Tôi nghĩ rằng các nhà lãnh đạo Ả Rập vô cùng lo sợ trước những gì họ đã thấy ở Tunisia, nhưng tôi muốn nghĩ rằng phản ứng của họ sẽ thay đổi theo hướng cởi mở hơn thay vì ngược lại”.
Mối liên hệ giữa các trang mạng xã hội và các phương tiện truyền thông chính thống cũng đóng vai trò quan trọng trong các cuộc biểu tình chống chế độ độc tài ở Tunisia và các nước Ả Rập. Ông Ayman Mohyeldin, phóng viên Đài Truyền hình Al Jazeera, cho biết:
“Những gì họ muốn chúng tôi làm là thực sự liên lạc với những người bạn khác, các thân nhân ở các thành phố khác bên trong Tunisia. Nhưng sức mạnh của internet, sức mạnh của truyền thông đã nhân lên, cho phép chúng tôi vươn tới số lượng quần chúng vô cùng lớn. Cuối cùng là, nó trở thành một công cụ kết nối cho phong trào này, một công cụ kết nối cho cả nước và có lẽ cho toàn bộ khu vực trong những năm tới”.
Cuộc cách mạng ở Tunisia thành công trong việc lật đổ chế độ độc tài, đã chứng minh với thế giới rằng, mọi chế độ độc tài, đi ngược lại nguyện vọng của đa số dân chúng, sẽ bị chấm dứt khi người dân bị dồn tới đường cùng. Một khi sự chịu đựng những bất công trong xã hội của dân chúng lên tới đỉnh điểm thì chắc chắn các nhà lãnh đạo độc tài sẽ phải ra đi.
Liên kết của mạng internet
Điểm Blog ngày Tết
Thưa quý vị, một trong những bài thơ nổi tiếng của Tiên sinh Trần Tế Xương là bài Chúc Tết, qua đó, cụ Tú Xương chúc thọ, chúc giàu sang, chúc sinh nhiều con rồi sau cùng chúc đức cho thiên hạ.
Điều đặc biệt là Trần Tiên Sinh sáng tác bài Chúc Tết ấy cách nay hơn 1 thế kỷ mà nội dung của nó, nhất là phần chúc giàu sang, vẫn “mang tính thời đại” – nói theo lời tác giả có bút hiệu Nói Thật được blog Bauxit Việt Nam vừa phổ biến. Tác giả mô tả:
“Nhân dịp năm Canh Dần sắp hết, năm Tân Mão sắp tới, đọc lại mấy câu chúc của Cụ, bỗng thấy cảm khái muôn phần, …sau ngần ấy năm mà vẫn mang tính thời đại quá!
Lẳng lặng mà nghe nó chúc sang:
Đứa thì mua tước; đứa mua quan.
Phen này ông quyết đi buôn lọng,
Vừa bán vừa la cũng đắt hàng.
Vào dịp năm hết tết đến này, bỗng thấy khá nhiều vị được thăng quan tiến chức rất nhanh, cũng thấy một số vị chẳng biết vì tuổi cao sức yếu hay đường quan vận hết hanh thông, mà buộc phải thôi, hoặc mất luôn chức cũ, và cũng thấy một số vị chả biết là vui hay là buồn, là may hay là dở mà quan vị vẫn nguyên.
Một vấn đề nghiêm túc đặt ra: số ngưòi cần mua lọng sẽ tăng vọt và trong trường hợp này đúng là vừa bán vừa la cũng đắt hàng. Tính dự báo của cụ Tú sao mà cao xa thế.”
Nhân Tết Nguyên Đán Tân Mão sắp đến, blogger Bùi Minh Quốc cũng gởi lời chúc đến giới lèo lái vận nước nổi trôi với tâm trạng hết sức lo lắng của tác giả. Do đó nhà thờ Bùi Minh Quốc “Chúc Lo” như sau:
“Lời chúc lo tôi trân trọng gửi tân Tổng bí thư và toàn thể đồng nghiệp, toàn Đảng, toàn Dân là cùng nhau biết lo về một căn bệnh hiểm nghèo trong cơ thể Đảng và toàn bộ hệ thống chính trị: căn bệnh có tên là “sự ngược nhau giữa danh và thực”, hay gọi nôm na là nói một đằng làm một nẻo…”
“Ở Mỹ, bất kỳ vị Tổng thống nào khi bắt đầu nhiệm kỳ của mình cũng đều phải thề bảo vệ Hiến pháp. Họ tuy xuất thân từ một đảng phái chính trị, Dân chủ hay Cộng hoà, nhưng Hiến pháp và nhân dân Mỹ là thứ họ phải tôn trọng và bảo vệ hàng đầu trên cương vị Tổng thống.
Giờ đây, phía bên kia Biển Đông, người ta cũng đang kể lể thắng lợi của một Đảng cầm quyền duy nhất, hân hoan chúc tụng một vị được đưa lên làm Tổng Bí thư với một bản diễn văn thành tích dài dằng dặc mà tuyệt nhiên không có một chữ nào nhắc đến việc tôn trọng Hiến pháp hay bảo vệ nhân dân cả. Chỉ có những đường lối, cương lĩnh mơ hồ mà không biết sẽ đưa đất nước đi về đâu.Khẩu hiệu: Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh muôn năm! được ông Nguyễn Phú Trọng hô lớn để kết thúc bài diễn văn đó nghe chẳng khác nào quan lại phong kiến ngày xưa hô trước mặt vua: Vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế!
Sau kỳ Đại hội Đảng lần này, dân ta lại đành than thở với nhau:
Nhân phẩm toàn dân mất sạch rồi
Chỉ còn lương thực giá cao thôi
Lương tâm giá rẻ hơn lương thực
Chân lý, chân giò cũng thế thôi!”
Tác giả Đâu Chăng Tá cũng vừa phổ biến bài tựa đề “Dân Cửu Vạn Có Sáu Điều Thỉnh Nguyện Với Tân Tổng Bí Thư” được các nhật ký trên mạng, kể cả Bauxit Việt Nam, Dân Chủ-Nhân Quyền Cho VN, phổ biến, qua đó, tác giả - đại diện dân cửu vạn – trước hết chức mừng tân Tổng bí thư và hy vọng ông đề ra chính sách mới sao cho dân đen được nhờ. Rồi “đại diện dân cửu vạn này” trình bày tiếp các điều thỉnh nguyện:
“Điều thỉnh nguyện thứ hai, đây là lần đầu tiên Đảng ta có Tổng bí thư là Giáo sư Tiến sỹ. Có lẽ hiếm có một đảng cộng sản nào trên thế giới chọn ra được một vị Tổng bí thư có học hàm học vị cao chót vót như vậy… Chúng em hỏi những đứa đi học, từ Cao đẳng, Cử nhân chúng mày đến Giáo sư Tiến sỹ thì mất bao nhiêu thời gian. Chúng nó bảo phải mất một núi tiền loại 500 ngàn đồng... Em hỏi chúng nó hết bao nhiêu năm tháng, mà chúng lại không tính năm tính tháng, mà tính bằng núi tiền. Vì thế mà chúng em kính trọng bác. Vậy thì chúng em xin gửi đến bác một lời thỉnh nguyện: Đương nhiên bác là Tổng bí thư thì phải nói như nghị quyết, nhưng nói thật với bác nhá: ông nội em năm nay đã ngoài tám mươi tuổi. Ông nội em bảo cái nghị quyết này đọc hao hao giống cái nghị quyết viết từ 50-60 năm trước đây…Vậy thì bác cố gắng làm những việc biện chứng ích quốc lợi dân sát với tình hình hiện nay, đừng mơ hồ lùi về năm sáu mươi năm trước.
Điểm thứ ba muốn thỉnh nguyện với bác, là hai nhiệm kỳ vừa qua người ta làm rất nhiều việc rước họa xâm lăng vào nhà. Phí công chúng em đổ máu trên chiến trường. Bọn thế lực thù địch suốt ngày ra rả rót vào tai nhân dân quần chúng cách mạng của ta. Chúng nó bảo, bác là thuộc phe … thích cái nước lạ. Chúng em chỉ mong Giáo sư hãy chứng tỏ mình không hám cái của lạ. Cụ thể là, sau khi nhậm chức, Tổng bí thư Giáo sư nên chọn đi thăm một cái nước không lạ lắm để hùng hồn bác lại luận điệu của chúng. Tiếp đó, phải tìm cách khôn khéo để rút cổ ra khỏi cái gông của nước lạ kia….Chắc tân Tổng bí thư còn lạ gì nữa, dân tộc chúng ta vốn có tiếng quật cường, việc gì chứ việc luồn cúi người ngoài thì không bao giờ lịch sử tha thứ….”
Dân cửu vạn đề nghị Tân Tổng bí thư trước tiên nên chọn thăm một nước “không lạ” có lẽ bắt nguồn từ chuyện khi mới lên làm Chủ tịch Quốc Hội, ông hãnh diện đi thăm “nước lạ” đầu tiên và khẳng định quan hệ Việt-Trung chưa bao giờ tốt đẹp hơn lúc này dù ngay trước đó nhiều ngư phủ Miền Trung VN bị “tàu lạ” bắn chết.Trở lại nguyện vọng của dân cửu vạn, thì đại diện của giới khuân vác này trình bày tiếp thỉnh nguyện như sau:
“Điểm thứ tư muốn thỉnh nguyện với bác, là hết nhiệm kỳ này bác đừng có đưa cái thằng Nguyễn Phú vớ vẩn nào đó con bác vào Trung ương nhá. Xấu lắm. Vừa có bài báo trên mạng của thế lực thù địch nó nói xấu lãnh đạo của ta, nó bảo ông ta đưa con trai đi lao động ở Đức năm 1982, khi cậu ấm mới 18 xuân xanh, nghĩa là chưa học hết bậc trung học... Đến năm 1988 cậu ta về nước thất nghiệp. Bài báo về cuộc đời cậu ấm bị ngắt quãng từ 1988 đến 2000. Đoạn này thì cánh cửu vạn chúng em lại biết tường tận: Cậu ấm suốt ngày lê la ở các quán trà vỉa hè trên đường Giảng Võ, Láng Hạ rao bán mấy côn-tê-nơ xe đạp, xe máy, suốt ngày nói năng lảm nhảm say rượu bét nhè. Vô nghề nghiệp, học lăng nhăng đâu đó, rồi cũng có hai cái bằng Cử nhân khoe với cánh cửu vạn chúng em. Thế là được ông bố dìu dắt làm công tác đoàn, rồi chọn được một cái chức ngon lành là Bí thư một tỉnh … Rồi từ đó cậu ta đã dùng chức vụ này làm bàn đạp để vào Trung ương. Không phải một trường hợp ấy đâu mà nhiều vị trong Bộ Chính trị hiện nay đều đua nhau, có con cháu được bầu vào trung ương đợt này, nhằm làm chỗ thế chân mình khi hết khóa...Nhưng giới cửu vạn chúng em… thấy trước cái xu thế Triều Tiên hóa hình như đã không xa với đất nước nữa rồi.”
Rồi “đại diện dân cửu vạn” tới đây không khỏi ngậm ngùi cho thân phận dân tộc trước quá nhiều quốc nạn trải dài mấy chục năm qua do đảng “được hoạt động ngoài vòng pháp luật, nên thỉnh nguyện tiếp cho tròn:
“Điều thỉnh nguyện thứ năm. Xin tân Tổng bí thư hàn gắn vết thương dân tộc, cái vết thương rạn nứt từ ngày Đảng ta làm cuộc cải cách ruộng đất. Không biết trong nhà Tổng bí thư có ai thuộc diện bị mang ra đấu tố, rồi bị liệt vào ngụy quân ngụy quyền không...Có một bộ phận rất lớn trong dân tộc không thích cộng sản, không hề mê cái lý tưởng xã hội chủ nghĩa mà họ thấy hình như chỉ có đâu trên trời chứ có thực ở cõi trần gian đầy nước mắt này đâu. Nếu Tổng bí thư có được cái nhìn quảng đại, không chấp nhất khư khư vào những tín điều, thì toàn dân tộc sẽ được nhờ, mà cái bọn thế lực thù địch kia tức khắc sẽ hòa vào lòng dân tộc,…sẽ trở thành một khối đại đoàn kết chống nguy cơ xâm lược nhãn tiền mà bọn nước lạ đang đe dọa từng ngày từng giờ trên đất nước ta.
Điều thỉnh nguyện thứ sáu… là phải giải tỏa thực trạng lộng quyền của Đảng ta. Đảng ta quyền quá lớn, nhưng chẳng có chế tài nào với Đảng ta khi Đảng ta sai lầm. Giết oan hàng vạn người…; Đảng vừa bán đất, vừa thanh tra việc bán đất; Đảng tham nhũng, vừa lãnh đạo chống tham nhũng, thì làm sao mà thanh tra bán đất và chống tham nhũng cho đặng? … Đảng kêu gọi toàn dân phải sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Vậy mà chỉ trừ có Đảng là được hoạt động ngoài vòng pháp luật, thậm chí ngồi trên pháp luật. Hèn nào mà dân ta đang dần dần nguyện một lòng theo Đảng sống ngoài vòng pháp luật, xử với nhau theo luật rừng.”
“Dạ thưa có. Đời thứ 3 là Nông Đức Tuấn và Nguyễn Thanh Nghị. Nếu nói trở thành ủy viên của Ban Chấp Hành Trung Ương là quyền uy tột đỉnh, giàu sang phú quý thì cũng đúng. Nếu nói là đầy tớ của nhân dân vốn khổ như con chó cũng không trật chỗ nào! …Thái tử họ Nông trở thành Uỷ viên chính thức của Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN. Con đường hoạn lộ của đồng chí Nông cha đã được bắt cầu qua con đường hoạn lộ của đồng chí Nông con…Nếu con đường hoạn lộ của thái tử họ Nông còn có chút ít truân chuyên của Kiều thì con đường hoạn lộ của cậu ấm Thanh Nghị lại êm rơ như tàu sắt cao tốc…Đồng chí cậu ấm Nguyễn Thanh Nghị trở thành một trường hợp đặc biệt. Cậu được đề cử bổ xung ngay tại đại hội và trúng cử. Năm 34 tuổi, cậu trở thành Ủy viên dự khuyết Ban Chấp Hành Trung Ương đảng, chuẩn bị sẳn sàng để lãnh đạo gần 90 triệu dân. Thế mới diệu kì! Thế mới trên cả tuyệt vời!
Không ai giàu 3 họ, không ai khó 3 đời ?…
Có chứ!!! Dưới thời đại búa và liềm… thì chuyện gì lại không thể không xảy ra!?”
Trên blog Dân chủ-Nhân quyền Cho VN, tác giả Trầm Hương có bài tựa đề “Qua Đại Hội 11, Đảng Vẫn Không Đồng Hành Cùng Dân Tộc”, đã khẳng định rằng:
“Nếu nhà nước CSVN còn muốn được người dân tin, yêu thì nên tạo điều kiện cho có sự tham gia chính trị một cách rộng rãi, không tước đoạt quyền hành chính trị của nhân dân, không trù dập bắt bớ những đảng phái đối lập khác. Một cách khác để thực thi quyền hành chính trị cho mọi người dân, chính là trưng cầu dân ý để người dân đưa ra những quyết định chính trị, những quyết định lớn đối với đời sống xã hội, với quốc gia và dân tộc. Hơn nữa, đảng cộng sản hãy mở rộng quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận, đó là một trong những công cụ chính yếu cho nền tảng dân chủ.”
Về vấn đề trưng cầu dân ý, phản ứng về việc giới lãnh đạo VN tiếp tục khẳng định rằng VN không có nhu cầu đa nguyên,đa đảng và dứt khoát không đa nguyên, đa đảng, blogger Hà Văn Thịnh nhận xét:
Hà Văn Thịnh: “Tôi nghĩ rằng điều đó không đúng, bởi vì nếu muốn khẳng định rằng đó là tâm nguyện của nhân dân VN thì phải trưng cầu dân ý mới biết được. Nếu không thì tôi không biết, mà đảng cũng không biết, và chẳng ai biết rằng nhân dân thích gì cả. Vậy nếu muốn nói một cách sòng phẳng, khoa học và thực tế, thì phải trưng cầu dân ý.”
Trước cảnh “Quanh quẩn mãi giữa vài ba dáng điệu,tới hay lui vẫn chừng ấy mặt người” - nói theo nhà thơ Huy Cận”, chúng tôi xin mượn đoạn kết chúc đức trong bài Chúc Tết của Tiên sinh Tú Xương để kết thúc Mục Điểm Blog hôm nay. Đó là:
“Bắt chước ai, ta chúc mấy lời:
Chúc cho khắp hết ở trên đời
Vua , quan, sĩ, thứ người muôn nước,
Sao được cho ra cái giống người.”
Thanh Quang cảm ơn quý vị vừa theo dõi Mục Điểm Blog hôm nay, và mong được gặp lại tất cả quý vị trong kỳ tới.
Điều đặc biệt là Trần Tiên Sinh sáng tác bài Chúc Tết ấy cách nay hơn 1 thế kỷ mà nội dung của nó, nhất là phần chúc giàu sang, vẫn “mang tính thời đại” – nói theo lời tác giả có bút hiệu Nói Thật được blog Bauxit Việt Nam vừa phổ biến. Tác giả mô tả:
“Nhân dịp năm Canh Dần sắp hết, năm Tân Mão sắp tới, đọc lại mấy câu chúc của Cụ, bỗng thấy cảm khái muôn phần, …sau ngần ấy năm mà vẫn mang tính thời đại quá!
Lẳng lặng mà nghe nó chúc sang:
Đứa thì mua tước; đứa mua quan.
Phen này ông quyết đi buôn lọng,
Vừa bán vừa la cũng đắt hàng.
Vào dịp năm hết tết đến này, bỗng thấy khá nhiều vị được thăng quan tiến chức rất nhanh, cũng thấy một số vị chẳng biết vì tuổi cao sức yếu hay đường quan vận hết hanh thông, mà buộc phải thôi, hoặc mất luôn chức cũ, và cũng thấy một số vị chả biết là vui hay là buồn, là may hay là dở mà quan vị vẫn nguyên.
Một vấn đề nghiêm túc đặt ra: số ngưòi cần mua lọng sẽ tăng vọt và trong trường hợp này đúng là vừa bán vừa la cũng đắt hàng. Tính dự báo của cụ Tú sao mà cao xa thế.”
Nhân Tết Nguyên Đán Tân Mão sắp đến, blogger Bùi Minh Quốc cũng gởi lời chúc đến giới lèo lái vận nước nổi trôi với tâm trạng hết sức lo lắng của tác giả. Do đó nhà thờ Bùi Minh Quốc “Chúc Lo” như sau:
“Lời chúc lo tôi trân trọng gửi tân Tổng bí thư và toàn thể đồng nghiệp, toàn Đảng, toàn Dân là cùng nhau biết lo về một căn bệnh hiểm nghèo trong cơ thể Đảng và toàn bộ hệ thống chính trị: căn bệnh có tên là “sự ngược nhau giữa danh và thực”, hay gọi nôm na là nói một đằng làm một nẻo…”
Lương Tâm Giá Rẻ
Từ Hoa Kỳ, blogger Giấc Mơ Xanh đang trong tâm trạng “trông người mà nghĩ đến ta” qua bài “Lương Tâm Giá Rẻ Hơn Lương Thực” như sau:“Ở Mỹ, bất kỳ vị Tổng thống nào khi bắt đầu nhiệm kỳ của mình cũng đều phải thề bảo vệ Hiến pháp. Họ tuy xuất thân từ một đảng phái chính trị, Dân chủ hay Cộng hoà, nhưng Hiến pháp và nhân dân Mỹ là thứ họ phải tôn trọng và bảo vệ hàng đầu trên cương vị Tổng thống.
Giờ đây, phía bên kia Biển Đông, người ta cũng đang kể lể thắng lợi của một Đảng cầm quyền duy nhất, hân hoan chúc tụng một vị được đưa lên làm Tổng Bí thư với một bản diễn văn thành tích dài dằng dặc mà tuyệt nhiên không có một chữ nào nhắc đến việc tôn trọng Hiến pháp hay bảo vệ nhân dân cả. Chỉ có những đường lối, cương lĩnh mơ hồ mà không biết sẽ đưa đất nước đi về đâu.Khẩu hiệu: Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh muôn năm! được ông Nguyễn Phú Trọng hô lớn để kết thúc bài diễn văn đó nghe chẳng khác nào quan lại phong kiến ngày xưa hô trước mặt vua: Vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế!
Sau kỳ Đại hội Đảng lần này, dân ta lại đành than thở với nhau:
Nhân phẩm toàn dân mất sạch rồi
Chỉ còn lương thực giá cao thôi
Lương tâm giá rẻ hơn lương thực
Chân lý, chân giò cũng thế thôi!”
Tác giả Đâu Chăng Tá cũng vừa phổ biến bài tựa đề “Dân Cửu Vạn Có Sáu Điều Thỉnh Nguyện Với Tân Tổng Bí Thư” được các nhật ký trên mạng, kể cả Bauxit Việt Nam, Dân Chủ-Nhân Quyền Cho VN, phổ biến, qua đó, tác giả - đại diện dân cửu vạn – trước hết chức mừng tân Tổng bí thư và hy vọng ông đề ra chính sách mới sao cho dân đen được nhờ. Rồi “đại diện dân cửu vạn này” trình bày tiếp các điều thỉnh nguyện:
“Điều thỉnh nguyện thứ hai, đây là lần đầu tiên Đảng ta có Tổng bí thư là Giáo sư Tiến sỹ. Có lẽ hiếm có một đảng cộng sản nào trên thế giới chọn ra được một vị Tổng bí thư có học hàm học vị cao chót vót như vậy… Chúng em hỏi những đứa đi học, từ Cao đẳng, Cử nhân chúng mày đến Giáo sư Tiến sỹ thì mất bao nhiêu thời gian. Chúng nó bảo phải mất một núi tiền loại 500 ngàn đồng... Em hỏi chúng nó hết bao nhiêu năm tháng, mà chúng lại không tính năm tính tháng, mà tính bằng núi tiền. Vì thế mà chúng em kính trọng bác. Vậy thì chúng em xin gửi đến bác một lời thỉnh nguyện: Đương nhiên bác là Tổng bí thư thì phải nói như nghị quyết, nhưng nói thật với bác nhá: ông nội em năm nay đã ngoài tám mươi tuổi. Ông nội em bảo cái nghị quyết này đọc hao hao giống cái nghị quyết viết từ 50-60 năm trước đây…Vậy thì bác cố gắng làm những việc biện chứng ích quốc lợi dân sát với tình hình hiện nay, đừng mơ hồ lùi về năm sáu mươi năm trước.
Điểm thứ ba muốn thỉnh nguyện với bác, là hai nhiệm kỳ vừa qua người ta làm rất nhiều việc rước họa xâm lăng vào nhà. Phí công chúng em đổ máu trên chiến trường. Bọn thế lực thù địch suốt ngày ra rả rót vào tai nhân dân quần chúng cách mạng của ta. Chúng nó bảo, bác là thuộc phe … thích cái nước lạ. Chúng em chỉ mong Giáo sư hãy chứng tỏ mình không hám cái của lạ. Cụ thể là, sau khi nhậm chức, Tổng bí thư Giáo sư nên chọn đi thăm một cái nước không lạ lắm để hùng hồn bác lại luận điệu của chúng. Tiếp đó, phải tìm cách khôn khéo để rút cổ ra khỏi cái gông của nước lạ kia….Chắc tân Tổng bí thư còn lạ gì nữa, dân tộc chúng ta vốn có tiếng quật cường, việc gì chứ việc luồn cúi người ngoài thì không bao giờ lịch sử tha thứ….”
Dân cửu vạn đề nghị Tân Tổng bí thư trước tiên nên chọn thăm một nước “không lạ” có lẽ bắt nguồn từ chuyện khi mới lên làm Chủ tịch Quốc Hội, ông hãnh diện đi thăm “nước lạ” đầu tiên và khẳng định quan hệ Việt-Trung chưa bao giờ tốt đẹp hơn lúc này dù ngay trước đó nhiều ngư phủ Miền Trung VN bị “tàu lạ” bắn chết.Trở lại nguyện vọng của dân cửu vạn, thì đại diện của giới khuân vác này trình bày tiếp thỉnh nguyện như sau:
“Điểm thứ tư muốn thỉnh nguyện với bác, là hết nhiệm kỳ này bác đừng có đưa cái thằng Nguyễn Phú vớ vẩn nào đó con bác vào Trung ương nhá. Xấu lắm. Vừa có bài báo trên mạng của thế lực thù địch nó nói xấu lãnh đạo của ta, nó bảo ông ta đưa con trai đi lao động ở Đức năm 1982, khi cậu ấm mới 18 xuân xanh, nghĩa là chưa học hết bậc trung học... Đến năm 1988 cậu ta về nước thất nghiệp. Bài báo về cuộc đời cậu ấm bị ngắt quãng từ 1988 đến 2000. Đoạn này thì cánh cửu vạn chúng em lại biết tường tận: Cậu ấm suốt ngày lê la ở các quán trà vỉa hè trên đường Giảng Võ, Láng Hạ rao bán mấy côn-tê-nơ xe đạp, xe máy, suốt ngày nói năng lảm nhảm say rượu bét nhè. Vô nghề nghiệp, học lăng nhăng đâu đó, rồi cũng có hai cái bằng Cử nhân khoe với cánh cửu vạn chúng em. Thế là được ông bố dìu dắt làm công tác đoàn, rồi chọn được một cái chức ngon lành là Bí thư một tỉnh … Rồi từ đó cậu ta đã dùng chức vụ này làm bàn đạp để vào Trung ương. Không phải một trường hợp ấy đâu mà nhiều vị trong Bộ Chính trị hiện nay đều đua nhau, có con cháu được bầu vào trung ương đợt này, nhằm làm chỗ thế chân mình khi hết khóa...Nhưng giới cửu vạn chúng em… thấy trước cái xu thế Triều Tiên hóa hình như đã không xa với đất nước nữa rồi.”
Rồi “đại diện dân cửu vạn” tới đây không khỏi ngậm ngùi cho thân phận dân tộc trước quá nhiều quốc nạn trải dài mấy chục năm qua do đảng “được hoạt động ngoài vòng pháp luật, nên thỉnh nguyện tiếp cho tròn:
“Điều thỉnh nguyện thứ năm. Xin tân Tổng bí thư hàn gắn vết thương dân tộc, cái vết thương rạn nứt từ ngày Đảng ta làm cuộc cải cách ruộng đất. Không biết trong nhà Tổng bí thư có ai thuộc diện bị mang ra đấu tố, rồi bị liệt vào ngụy quân ngụy quyền không...Có một bộ phận rất lớn trong dân tộc không thích cộng sản, không hề mê cái lý tưởng xã hội chủ nghĩa mà họ thấy hình như chỉ có đâu trên trời chứ có thực ở cõi trần gian đầy nước mắt này đâu. Nếu Tổng bí thư có được cái nhìn quảng đại, không chấp nhất khư khư vào những tín điều, thì toàn dân tộc sẽ được nhờ, mà cái bọn thế lực thù địch kia tức khắc sẽ hòa vào lòng dân tộc,…sẽ trở thành một khối đại đoàn kết chống nguy cơ xâm lược nhãn tiền mà bọn nước lạ đang đe dọa từng ngày từng giờ trên đất nước ta.
Điều thỉnh nguyện thứ sáu… là phải giải tỏa thực trạng lộng quyền của Đảng ta. Đảng ta quyền quá lớn, nhưng chẳng có chế tài nào với Đảng ta khi Đảng ta sai lầm. Giết oan hàng vạn người…; Đảng vừa bán đất, vừa thanh tra việc bán đất; Đảng tham nhũng, vừa lãnh đạo chống tham nhũng, thì làm sao mà thanh tra bán đất và chống tham nhũng cho đặng? … Đảng kêu gọi toàn dân phải sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Vậy mà chỉ trừ có Đảng là được hoạt động ngoài vòng pháp luật, thậm chí ngồi trên pháp luật. Hèn nào mà dân ta đang dần dần nguyện một lòng theo Đảng sống ngoài vòng pháp luật, xử với nhau theo luật rừng.”
Con vua thì được làm vua
Thưa quý vị, sau khi chứng kiến cảnh “con vua thì được làm vua, con sãi ở chùa thì quét lá đa”, qua đó cậu ấm Nông Đức Tuấn mà hiện giới bloggers còn gọi là Nông thái tử con của Tổng bí thư khoá 10 Nông Đức Mạnh, cậu ấm Nguyễn Thanh Nghị con của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và cậu ấm Nguyễn Xuân Anh con của Ủy viên Bộ Chính trị khoá 10 Nguyễn Văn Chi được vào Ban Chấp hành Trung ương mới, khiến blogger Dân Làm Báo đặt lại tính chính xác của tục ngữ “Không ai giàu 3 họ không ai khó 3 đời”.“Dạ thưa có. Đời thứ 3 là Nông Đức Tuấn và Nguyễn Thanh Nghị. Nếu nói trở thành ủy viên của Ban Chấp Hành Trung Ương là quyền uy tột đỉnh, giàu sang phú quý thì cũng đúng. Nếu nói là đầy tớ của nhân dân vốn khổ như con chó cũng không trật chỗ nào! …Thái tử họ Nông trở thành Uỷ viên chính thức của Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN. Con đường hoạn lộ của đồng chí Nông cha đã được bắt cầu qua con đường hoạn lộ của đồng chí Nông con…Nếu con đường hoạn lộ của thái tử họ Nông còn có chút ít truân chuyên của Kiều thì con đường hoạn lộ của cậu ấm Thanh Nghị lại êm rơ như tàu sắt cao tốc…Đồng chí cậu ấm Nguyễn Thanh Nghị trở thành một trường hợp đặc biệt. Cậu được đề cử bổ xung ngay tại đại hội và trúng cử. Năm 34 tuổi, cậu trở thành Ủy viên dự khuyết Ban Chấp Hành Trung Ương đảng, chuẩn bị sẳn sàng để lãnh đạo gần 90 triệu dân. Thế mới diệu kì! Thế mới trên cả tuyệt vời!
Không ai giàu 3 họ, không ai khó 3 đời ?…
Có chứ!!! Dưới thời đại búa và liềm… thì chuyện gì lại không thể không xảy ra!?”
Trên blog Dân chủ-Nhân quyền Cho VN, tác giả Trầm Hương có bài tựa đề “Qua Đại Hội 11, Đảng Vẫn Không Đồng Hành Cùng Dân Tộc”, đã khẳng định rằng:
“Nếu nhà nước CSVN còn muốn được người dân tin, yêu thì nên tạo điều kiện cho có sự tham gia chính trị một cách rộng rãi, không tước đoạt quyền hành chính trị của nhân dân, không trù dập bắt bớ những đảng phái đối lập khác. Một cách khác để thực thi quyền hành chính trị cho mọi người dân, chính là trưng cầu dân ý để người dân đưa ra những quyết định chính trị, những quyết định lớn đối với đời sống xã hội, với quốc gia và dân tộc. Hơn nữa, đảng cộng sản hãy mở rộng quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận, đó là một trong những công cụ chính yếu cho nền tảng dân chủ.”
Về vấn đề trưng cầu dân ý, phản ứng về việc giới lãnh đạo VN tiếp tục khẳng định rằng VN không có nhu cầu đa nguyên,đa đảng và dứt khoát không đa nguyên, đa đảng, blogger Hà Văn Thịnh nhận xét:
Hà Văn Thịnh: “Tôi nghĩ rằng điều đó không đúng, bởi vì nếu muốn khẳng định rằng đó là tâm nguyện của nhân dân VN thì phải trưng cầu dân ý mới biết được. Nếu không thì tôi không biết, mà đảng cũng không biết, và chẳng ai biết rằng nhân dân thích gì cả. Vậy nếu muốn nói một cách sòng phẳng, khoa học và thực tế, thì phải trưng cầu dân ý.”
Trước cảnh “Quanh quẩn mãi giữa vài ba dáng điệu,tới hay lui vẫn chừng ấy mặt người” - nói theo nhà thơ Huy Cận”, chúng tôi xin mượn đoạn kết chúc đức trong bài Chúc Tết của Tiên sinh Tú Xương để kết thúc Mục Điểm Blog hôm nay. Đó là:
“Bắt chước ai, ta chúc mấy lời:
Chúc cho khắp hết ở trên đời
Vua , quan, sĩ, thứ người muôn nước,
Sao được cho ra cái giống người.”
Thanh Quang cảm ơn quý vị vừa theo dõi Mục Điểm Blog hôm nay, và mong được gặp lại tất cả quý vị trong kỳ tới.
Saturday, January 29, 2011
Nhân quyền Việt Nam qua phúc trình của HRW
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền HRW hôm thứ ba vừa đưa ra bản phúc trình thường niên về nhân quyền, trong đó có tình hình Việt Nam.
Phóng viên Quỳnh Chi của đài RFA có cuộc phỏng vấn với ông Phil Robertson, Phó giám đốc khu vực Châu Á của tổ chức Theo dõi Nhân quyền Human Rights Watch. Từ Thái Lan, ông Phil Robertson trao đổi về vấn đề này. Xin mời quý vị nghe một số nội dung chính của cuộc trao đổi.
Phil Robertson: “Tôi rất ngạc nhiên khi phía chính phủ Việt Nam nói như vậy. Và thực ra chúng tôi nghĩ là họ dựng chuyện để nói mà thôi. Họ đang cố gắng che lấp tình trạng nhân quyền bằng cách đưa ra những tiến triển về kinh tế và cho rằng đây là biểu hiện sự thành công của mô hình Việt Nam. Tuy nhiên, song song đó, họ tiếp tục đàn áp quyền công dân và quyền chính trị một cách nghiêm trọng biểu hiện các đợt đàn áp từ trước Đại hội Đảng11.”
Quỳnh Chi: Vậy thì trong năm qua ông thấy tình hình nhân quyền tại Việt Nam tiến triển như thế nào ạ?
Phil Robertson: “Chúng tôi rất quan tâm đến tình hình nhân quyền Việt Nam và tôi rất lấy làm tiếc phải nói rằng trong năm qua, nhân quyền ở đây còn tệ hại hơn.”
Quỳnh Chi: Ông vừa nói tệ hại hơn xin ông cho biết chi tiết một điều gì đấy cụ thể hơn và làm ông quan tâm nhất ạ?
Phil Robertson: “Chúng tôi quan ngại tình trạng chính quyền đàn áp mạnh tay đối với tôn giáo. Và tôi phải nói rằng sự đàn áp này không chỉ nhắm vào một tôn giáo nào cụ thể mà chính quyền sẵn sàng đàn áp tất cả những cá nhân hay cộng đồng tôn giáo không nằm dưới sự hiểm soát của họ.
Ví dụ như những người Khmer đạo Phật ở Đồng bằng sông Cửu Long, một nhánh thánh thất Cao Đài hay Hội thánh “Chuồng bò” đã bị đàn áp. Ngoài ra, chúng tôi còn thấy chính quyền kiểm soát và bắt bớ những blogger sử dụng Internet để bày tỏ quan điểm của mình. Điển hình gần đây nhất blogger Phan Thanh Hải (Anhbasg) vừa bị bắt và blogger Điếu Cày vẫn chưa được thả ra. Thêm vào đó còn có sự việc 3 thanh niên hoạt động công đoàn cũng bị bắt giam. Nói chung, đó là những điểm chính làm chúng tôi quan ngại.”
Phil Robertson: “Chúng tôi tin rằng việc đưa Việt Nam trở lại danh sách CPC sẽ tạo một áp lực lên chính phủ Việt Nam để họ nới lỏng những giới hạn mà họ đang gây ra cho tôn giáo. Nói một cách khác, việc này sẽ làm chính quyền Việt Nam phải giảm bớt các cuộc trấn áp và tạo ra một không gian tự do hơn cho các cộng đồng tôn giáo không thuộc sự quản lý của nhà nước.”
Quỳnh Chi: Nhưng mà thưa ông, đã có nhiều người kêu gọi mang Việt Nam trở lại danh sách CPC, bao gồm cả các vị dân biểu ở California nữa, nhưng mà vẫn chưa có kết quả nào. Liệu rằng lời kêu gọi này của Human Rights Watch sẽ mang lại kết quả như ông mong đợi không?
Phil Robertson: “Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy những việc chúng tôi đang làm. Chúng tôi tin rằng nếu Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ kiểm chứng thực tiễn thì sẽ thấy đề xuất của chúng tôi là hoàn toàn dựa trên thực tế. Chúng tôi cũng hoàn toàn dựa trên những qui định về CPC để đưa ra đề nghị đó. Cụ thể, luật này qui định quốc gia nào vi phạm quyền tự do tôn giáo sẽ bị đặt vào danh sách CPC. Và tôi cũng hy vọng sẽ có nhiều dân biểu tham gia lên tiếng cũng như tạo áp lực cho Tòa Bạch Ốc chuẩn thuận việc này.”
Quỳnh Chi: Vâng cám ơn ông, vậy ông có thể nêu lên một vài điều cần làm để nhân quyền ở Việt Nam tiến triển hơn không ạ?
Phil Robertson: “Có nhiều việc cần làm nhưng cụ thể và trước hết, chính phủ Việt Nam thả ngay những tù nhân thuộc các nhóm tôn giáo nằm ngoài sự kiểm soát của chính phủ; hay những nhà bất đồng chính kiến bày tỏ quan điểm ôn hòa. Thứ hai, nhà nước phải xử tội và phạt tù những cảnh sát lạm quyền.”
Quỳnh Chi: Xin cám ơn ông rất nhiều về những ý vừa rồi.
Phóng viên Quỳnh Chi của đài RFA có cuộc phỏng vấn với ông Phil Robertson, Phó giám đốc khu vực Châu Á của tổ chức Theo dõi Nhân quyền Human Rights Watch. Từ Thái Lan, ông Phil Robertson trao đổi về vấn đề này. Xin mời quý vị nghe một số nội dung chính của cuộc trao đổi.
Đàn áp nghiêm trọng
Quỳnh Chi: Chào ông Phil Robertson theo bản phúc trình về nhân quyền mới phổ biến thì Việt Nam tiếp tục đàn áp các nhà bất đồng chính kiến cũng như các cộng đồng tôn giáo. Tuy nhiên, phía chính phủ Việt Nam luôn cho rằng nhân quyền luôn được bảo đảm nơi đây. Liệu bản phúc trình có phản ánh chính xác tình trạng nhân quyền ở Việt Nam không thưa ông?Phil Robertson: “Tôi rất ngạc nhiên khi phía chính phủ Việt Nam nói như vậy. Và thực ra chúng tôi nghĩ là họ dựng chuyện để nói mà thôi. Họ đang cố gắng che lấp tình trạng nhân quyền bằng cách đưa ra những tiến triển về kinh tế và cho rằng đây là biểu hiện sự thành công của mô hình Việt Nam. Tuy nhiên, song song đó, họ tiếp tục đàn áp quyền công dân và quyền chính trị một cách nghiêm trọng biểu hiện các đợt đàn áp từ trước Đại hội Đảng11.”
Quỳnh Chi: Vậy thì trong năm qua ông thấy tình hình nhân quyền tại Việt Nam tiến triển như thế nào ạ?
Phil Robertson: “Chúng tôi rất quan tâm đến tình hình nhân quyền Việt Nam và tôi rất lấy làm tiếc phải nói rằng trong năm qua, nhân quyền ở đây còn tệ hại hơn.”
Quỳnh Chi: Ông vừa nói tệ hại hơn xin ông cho biết chi tiết một điều gì đấy cụ thể hơn và làm ông quan tâm nhất ạ?
Phil Robertson: “Chúng tôi quan ngại tình trạng chính quyền đàn áp mạnh tay đối với tôn giáo. Và tôi phải nói rằng sự đàn áp này không chỉ nhắm vào một tôn giáo nào cụ thể mà chính quyền sẵn sàng đàn áp tất cả những cá nhân hay cộng đồng tôn giáo không nằm dưới sự hiểm soát của họ.
Ví dụ như những người Khmer đạo Phật ở Đồng bằng sông Cửu Long, một nhánh thánh thất Cao Đài hay Hội thánh “Chuồng bò” đã bị đàn áp. Ngoài ra, chúng tôi còn thấy chính quyền kiểm soát và bắt bớ những blogger sử dụng Internet để bày tỏ quan điểm của mình. Điển hình gần đây nhất blogger Phan Thanh Hải (Anhbasg) vừa bị bắt và blogger Điếu Cày vẫn chưa được thả ra. Thêm vào đó còn có sự việc 3 thanh niên hoạt động công đoàn cũng bị bắt giam. Nói chung, đó là những điểm chính làm chúng tôi quan ngại.”
Cần áp lực Việt Nam
Quỳnh Chi: Thưa ông, trong bản phúc trình thì ông cũng kêu gọi Hoa Kỳ nên đưa Việt Nam trở lại danh sách các nước cần được quan tâm đặc biệt về tôn giáo. Ông có thể nói cho khán thính giả RFA biết là nếu Việt Nam bị đưa trở lại vào danh sách CPC thì sẽ có lợi gì cho người Việt Nam ạ?Phil Robertson: “Chúng tôi tin rằng việc đưa Việt Nam trở lại danh sách CPC sẽ tạo một áp lực lên chính phủ Việt Nam để họ nới lỏng những giới hạn mà họ đang gây ra cho tôn giáo. Nói một cách khác, việc này sẽ làm chính quyền Việt Nam phải giảm bớt các cuộc trấn áp và tạo ra một không gian tự do hơn cho các cộng đồng tôn giáo không thuộc sự quản lý của nhà nước.”
Quỳnh Chi: Nhưng mà thưa ông, đã có nhiều người kêu gọi mang Việt Nam trở lại danh sách CPC, bao gồm cả các vị dân biểu ở California nữa, nhưng mà vẫn chưa có kết quả nào. Liệu rằng lời kêu gọi này của Human Rights Watch sẽ mang lại kết quả như ông mong đợi không?
Phil Robertson: “Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy những việc chúng tôi đang làm. Chúng tôi tin rằng nếu Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ kiểm chứng thực tiễn thì sẽ thấy đề xuất của chúng tôi là hoàn toàn dựa trên thực tế. Chúng tôi cũng hoàn toàn dựa trên những qui định về CPC để đưa ra đề nghị đó. Cụ thể, luật này qui định quốc gia nào vi phạm quyền tự do tôn giáo sẽ bị đặt vào danh sách CPC. Và tôi cũng hy vọng sẽ có nhiều dân biểu tham gia lên tiếng cũng như tạo áp lực cho Tòa Bạch Ốc chuẩn thuận việc này.”
Quỳnh Chi: Vâng cám ơn ông, vậy ông có thể nêu lên một vài điều cần làm để nhân quyền ở Việt Nam tiến triển hơn không ạ?
Phil Robertson: “Có nhiều việc cần làm nhưng cụ thể và trước hết, chính phủ Việt Nam thả ngay những tù nhân thuộc các nhóm tôn giáo nằm ngoài sự kiểm soát của chính phủ; hay những nhà bất đồng chính kiến bày tỏ quan điểm ôn hòa. Thứ hai, nhà nước phải xử tội và phạt tù những cảnh sát lạm quyền.”
Quỳnh Chi: Xin cám ơn ông rất nhiều về những ý vừa rồi.
Gia đình Mục sư Lưu Huy phải đào thoát sang Thái Lan
Tình hình đàn áp tôn giáo ở VN xem chừng như không giảm khi hiện ngày càng có nhiều tu sĩ, tín đồ bị bắt bớ, giam cầm, tù tội chỉ vì đức tin.
Hội Thánh Tin Lành Mennonite VN cũng không thoát khỏi số phận ấy. Sư đàn áp như vậy khiến một Mục sư cùng gia đình vừa đào thoát khỏi VN. Thanh Quang tìm hiểu trường hợp này và trình bày hầu qúy vị như sau:
MS Lưu Huy là dân tộc Chàm lai Mỹ, bắt đầu quản nhiệm Hội Thánh Tin Lành Mennonite ở xã Phước Thuận, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận kể từ năm 2004. Và hiện ông cùng gia đình đang lánh nạn tại Thái Lan. MS Lưu Huy giải thích lý do ông cùng gia đình bỏ nước ra đi:
MS LƯU HUY: "Thưa quý vị trong thời gian vừa qua, đặc biệt là trong những tháng gần đây, nhà cầm quyền CSVN gia tăng đàn áp tôn giáo, bách hại Hội Thánh Mennonite cũng như bách hại chúng tôi, bắt bớ rất nhiều tín đồ. Công an Ninh thuận sách nhiễu, tấn công, đe doạ tính mạng của tôi. Điển hình là gần đây, công an Ninh Thuận luôn canh gác và rình mò nhà tôi, sách động nhân dân đấu tố tôi, đe doạ gia đình chúng tôi ở đó.
Họ luôn tìm đủ mọi cách cô lập, đánh phá Hội Thánh, gây chia rẽ và đưa tôi ra trước nhân dân để đấu tố, bêu xấu, mạ lị, gây hoang mang trong tín đồ, khiến sự phục vụ Chúa cùng mọi sinh hoạt rất khó khăn. Cho nên tôi và gia đình không thể sống được ở VN nữa, phải sang Bangkok xin tỵ nạn. Vào khi phe cầm quyền hiện mạnh tay hơn, gia đình chúng tôi phải
tẩu thoát khỏi VN để tìm sự bình an và yêu thương mà Chúa ban cho mình ở nơi mới."
THANH QUANG: Cùng đào thoát sang xứ Chùa Vàng mong tìm sự bảo vệ của Cao Uỷ Tỵ Nạn LHQ có Truyền Đạo Bùi Thị Út, tức Vợ MS Lưu Huy, cùng 3 người con. Truyền Đạo Bùi Thị Út bày tỏ tình cảnh của gia đình bà.
TRUYỀN ĐẠO BÙI THỊ ÚT (Vợ MS Lưu Huy): "Gia đình chúng tôi khi còn ở VN đã bị đảng viên CS đàn áp rất nhiều. Nếu không là Cơ Đốc nhân chắc gia đình chúng tôi đã chết từ lâu rồi. Nhưng nhờ là gia đình Cơ Đốc nên chúng tôi nhận được tình yêu thương của Chúa, Chúa cứu chúng tôi.
Bây giờ bước vào đất Thái rồi chúng tôi không có ai là người thân, chỉ có một đồng đạo là một Mục sư. Vì tình yêu thương trong Chúa, vị Mục sư này đã cho chúng tôi một bị gạo (nghẹn ngào), chén đũa, mền. Ba đứa con chúng tôi nhờ đó cũng có cơm ăn ngày 2 bữa đỡ đói trong bước đầu. Chúng tôi cảm tạ Chúa và cảm ơn ông Mục sư. Chúng tôi vui khi Cao Uỷ Tỵ Nạn đã chấp thuận cấp cho chúng tôi giấy xác nhận, khi bệnh đau chúng tôi tới khám không tốn tiền và được ăn bữa trưa."
THANH QUANG: Tới đất Thái từ mùng 7 tháng Giêng vừa rồi, gia đình MS Lưu Huy hiện ra sao ? Ông cho biết:
MS LƯU HUY: "Tới đất Thái Lan tôi thấy được sự bình an. Chúa đã lo một chỗ tạm ổn thôi. Cao Uỷ Tỵ Nạn cấp cho chúng tôi giấy để vô Trại Thiện Nguyện họ lo thuốc men và ăn uống bữa trưa."
THANH QUANG: Và bà MS Lưu Huy cũng bày tỏ nỗi niềm của mình sau khi đặt chân tới xứ lạ quê người:
TRUYỀN ĐẠO BÙI THỊ ÚT: "Tại xứ Thái này còn hơn nghịch cảnh ở quê nhà. Chúng tôi thoát khỏi ngục tù của đảng CSVN. Họ rất tàn ác. Bây giờ công an đang ở ngay tại nhà tôi bên đó. Ở nhà tôi, khi có bạn bè tới thăm l
THANH QUANG: Và Truyền Đạo này không khỏi bùi ngùi nhớ lại chuyến đi tìm tự do ấy, dù không rõ ngày sao sẽ ra sao.
TRUYỀN ĐẠO BÙI THỊ ÚT: "Đêm đó gia đình chúng tôi khởi hành từ Phan Rang vào Sàigon, sang Campuchia rồi đến Thái Lan. Khi được nửa đường qua bên này, (khóc) hai đứa con nhỏ của tôi xỉu trên xe (khóc).
Hai vợ chồng và đứa con trai lớn của chúng tôi cùng cầu nguyện, rằng “Chúa ơi hãy cứu con của con đi”, thì điều bất ngờ và lạ lùng là chúng tôi vừa cầu nguyện xong, hai đứa con tôi tĩnh lại. Gia đình chúng tôi rất cảm ơn Chúa."
THANH QUANG: Nghịch cảnh xảy đến cho MS Lưu Huy cùng gia đình, cho Hội Thánh cùng tín hữu của ông kể từ năm 2004 khi ông bắt đầu quản nhiệm Hội Thánh Mennonite ở Ninh Thuận. MS Lưu Huy kể lại:
MS LƯU HUY: "Vào năm 2004, tôi được đào tạo tại trường lớp Kinh Thánh Mennonite và được phong Mục Sư Nhiệm Chức . Tôi phục vụ Chúa từ đó tới nay và gặp phải hành động bắt bớ, bách hại của giới cầm quyền. Điển hình là gần đây đảng viên CS tấn công Hội Thánh, tư gia tôi, bạn bè – tấn công liên tục và nhiều không thể nhớ hết được. Họ liên tục mời tôi lên làm việc, bắt giam 4 lần, ném đá vào nhà tôi thường xuyên vào ban đêm lúc 9 giờ và 12 giờ khuya gây khủng hoảng…Họ cũng bắt tôi phải bỏ đạo, nhưng tôi không thể bỏ được vì niềm tin ở Chúa Jesus, ở Đạo Tin Lành và việc Thờ Phượng Chúa là Đức Tin của tôi.
Điều gây khó chịu cho tôi nhiều nhất là những đơn nặc danh mà giới cầm quyền đem đọc trên truyền thanh, truyền hình để chỉ trích, bêu xấu tôi. Đây là một hành vi dã man đối với người công dân VN. Nhưng tôi là công dân VN thấp cổ bé miệng không thể làm gì được."
THANH QUANG: Nhân khi tìm hiểu về tình cảnh của MS Lưu Huy và gia đình, có lẽ chúng ta khó bỏ qua một nỗi niềm cảm động của MS Lưu Huy khi ông tâm sự rằng ông không chỉ bị ngược đãi, bức hại từ khi trở thành Cơ Đốc nhân mà còn chịu đựng tất cả những ngược đãi và kỳ thị từ khi lọt lòng mẹ, rồi bị xa lánh của ngay cả ông bà ngoại, cậu dì và bà con hàng xóm. Họ xem ông là cái của nợ, nỗi nhục cho gia đình, dòng tộc, cộng đồng, bị kỳ thị, miệt thị ở nhà trường chỉ vì ông có “mắt hơi xanh, mũi lỏ” của giòng máu Chàm lai Mỹ. Rồi MS Lưu Huy tìm tới tình yêu thương và sự bình an ở Chúa. Con của ông cũng lâm cảnh tương tự của cha, như bà MS Lưu Huy kể lại:
Bà MS LƯU HUY: "Gia đình tôi cũng có một đứa cháu trai 14 tuổi. Cháu đi học thì bạn bè cứ chọc rằng cha mầy là một đứa con lai Mỹ, mắt xanh mũi lỏ, nên cháu mặc cảm, không chịu đi học. Cháu đau khổ quá khi phải đến trường vì bạn bè ai cũng xầm xì rằng đó là con của người lai Mỹ.Vì vậy con của tôi tội lắm, phải sớm đi tìm sự bình an ở Chúa, ở Hội Thánh. Cháu đánh đàn cho những buổi thờ phượng. Chỉ có ở nhà thờ thì cháu mới được bình an."
MS LƯU HUY: "Nhân đây tôi xin nhắn gởi tất cả đồng nghiệp Mục Sư cũng như quý thính giả đang lắng nghe những tâm tình của chúng tôi hôm nay rằng hành động bách hại liên tục của CS đối với Hội Thánh và cá nhân chúng tôi, quá bức bách tôi phải nói ra: Họ bức hại về tự do tôn giáo, tự do đi lại và nhiều thứ tự do khác. Thực ra bên VN không có tự do gì hết.
Cho nên ngày hôm nay chúng tôi đành phải bỏ nước đi tìm tự do, tìm tới Cao Uỷ Tỵ Nạn để họ can thiệp cho mình có quyền làm người, quyền tín ngưỡng thôi. Tôi xin nhắn nhủ với anh chị em ở hải ngoại cũng như anh chị em ở trong nước biết sự bách hại như vậy. Và xin quý vị cầu nguyện nhiều để giúp chúng tôi sớm có được tự do."
THANH QUANG: Lên tiếng với báo giới hải ngoại mới đây, MS Lưu Huy cho biết nếu còn tiếp tục ở lại VN thì cái giá mà ông phải trả không chỉ tù đày lao lý mà còn là sự nguy hiểm cho vợ con của ông. Là một mục sư, lý tưởng Hội Thánh trao cho ông là truyền đạo. Thế nhưng trước những đàn áp này, ông đành phải làm trái với tôn chỉ mà hội thánh giao cho ông đối với đàn chiên trên đất Việt.
Hội Thánh Tin Lành Mennonite VN cũng không thoát khỏi số phận ấy. Sư đàn áp như vậy khiến một Mục sư cùng gia đình vừa đào thoát khỏi VN. Thanh Quang tìm hiểu trường hợp này và trình bày hầu qúy vị như sau:
Lo sợ cho tánh mạng
THANH QUANG: Cách đây hơn 1 tháng, từ Saigòn, Mục sư Thân Văn Trường, Cố vấn Hội Thánh có tên thân mật là Hội Thánh Chuồng Bò, có báo động rằng khi Mục Sư Lưu Huy vắng nhà vì đang cầu nguyện tại trung tâm Giáo Hội Tin Lành Mennonite Việt Nam ở quận 2, Saigòn cùng lãnh đạo các Hội Thánh địa phương thì tại tỉnh Ninh Thuận, công an đã đột nhập tư gia Mục Sư Lưu Huy, uy hiếm vợ, con và cha mẹ Mục Sư làm cả nhà hoảng sợ, than khóc và cầu cứu từ Miền Trung bốn bề mưa lũ…MS Lưu Huy là dân tộc Chàm lai Mỹ, bắt đầu quản nhiệm Hội Thánh Tin Lành Mennonite ở xã Phước Thuận, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận kể từ năm 2004. Và hiện ông cùng gia đình đang lánh nạn tại Thái Lan. MS Lưu Huy giải thích lý do ông cùng gia đình bỏ nước ra đi:
MS LƯU HUY: "Thưa quý vị trong thời gian vừa qua, đặc biệt là trong những tháng gần đây, nhà cầm quyền CSVN gia tăng đàn áp tôn giáo, bách hại Hội Thánh Mennonite cũng như bách hại chúng tôi, bắt bớ rất nhiều tín đồ. Công an Ninh thuận sách nhiễu, tấn công, đe doạ tính mạng của tôi. Điển hình là gần đây, công an Ninh Thuận luôn canh gác và rình mò nhà tôi, sách động nhân dân đấu tố tôi, đe doạ gia đình chúng tôi ở đó.
Họ luôn tìm đủ mọi cách cô lập, đánh phá Hội Thánh, gây chia rẽ và đưa tôi ra trước nhân dân để đấu tố, bêu xấu, mạ lị, gây hoang mang trong tín đồ, khiến sự phục vụ Chúa cùng mọi sinh hoạt rất khó khăn. Cho nên tôi và gia đình không thể sống được ở VN nữa, phải sang Bangkok xin tỵ nạn. Vào khi phe cầm quyền hiện mạnh tay hơn, gia đình chúng tôi phải
tẩu thoát khỏi VN để tìm sự bình an và yêu thương mà Chúa ban cho mình ở nơi mới."
THANH QUANG: Cùng đào thoát sang xứ Chùa Vàng mong tìm sự bảo vệ của Cao Uỷ Tỵ Nạn LHQ có Truyền Đạo Bùi Thị Út, tức Vợ MS Lưu Huy, cùng 3 người con. Truyền Đạo Bùi Thị Út bày tỏ tình cảnh của gia đình bà.
TRUYỀN ĐẠO BÙI THỊ ÚT (Vợ MS Lưu Huy): "Gia đình chúng tôi khi còn ở VN đã bị đảng viên CS đàn áp rất nhiều. Nếu không là Cơ Đốc nhân chắc gia đình chúng tôi đã chết từ lâu rồi. Nhưng nhờ là gia đình Cơ Đốc nên chúng tôi nhận được tình yêu thương của Chúa, Chúa cứu chúng tôi.
Bây giờ bước vào đất Thái rồi chúng tôi không có ai là người thân, chỉ có một đồng đạo là một Mục sư. Vì tình yêu thương trong Chúa, vị Mục sư này đã cho chúng tôi một bị gạo (nghẹn ngào), chén đũa, mền. Ba đứa con chúng tôi nhờ đó cũng có cơm ăn ngày 2 bữa đỡ đói trong bước đầu. Chúng tôi cảm tạ Chúa và cảm ơn ông Mục sư. Chúng tôi vui khi Cao Uỷ Tỵ Nạn đã chấp thuận cấp cho chúng tôi giấy xác nhận, khi bệnh đau chúng tôi tới khám không tốn tiền và được ăn bữa trưa."
THANH QUANG: Tới đất Thái từ mùng 7 tháng Giêng vừa rồi, gia đình MS Lưu Huy hiện ra sao ? Ông cho biết:
MS LƯU HUY: "Tới đất Thái Lan tôi thấy được sự bình an. Chúa đã lo một chỗ tạm ổn thôi. Cao Uỷ Tỵ Nạn cấp cho chúng tôi giấy để vô Trại Thiện Nguyện họ lo thuốc men và ăn uống bữa trưa."
THANH QUANG: Và bà MS Lưu Huy cũng bày tỏ nỗi niềm của mình sau khi đặt chân tới xứ lạ quê người:
TRUYỀN ĐẠO BÙI THỊ ÚT: "Tại xứ Thái này còn hơn nghịch cảnh ở quê nhà. Chúng tôi thoát khỏi ngục tù của đảng CSVN. Họ rất tàn ác. Bây giờ công an đang ở ngay tại nhà tôi bên đó. Ở nhà tôi, khi có bạn bè tới thăm l
Chuyến đào thoát
THANH QUANG: Và Truyền Đạo này không khỏi bùi ngùi nhớ lại chuyến đi tìm tự do ấy, dù không rõ ngày sao sẽ ra sao.
TRUYỀN ĐẠO BÙI THỊ ÚT: "Đêm đó gia đình chúng tôi khởi hành từ Phan Rang vào Sàigon, sang Campuchia rồi đến Thái Lan. Khi được nửa đường qua bên này, (khóc) hai đứa con nhỏ của tôi xỉu trên xe (khóc).
Hai vợ chồng và đứa con trai lớn của chúng tôi cùng cầu nguyện, rằng “Chúa ơi hãy cứu con của con đi”, thì điều bất ngờ và lạ lùng là chúng tôi vừa cầu nguyện xong, hai đứa con tôi tĩnh lại. Gia đình chúng tôi rất cảm ơn Chúa."
THANH QUANG: Nghịch cảnh xảy đến cho MS Lưu Huy cùng gia đình, cho Hội Thánh cùng tín hữu của ông kể từ năm 2004 khi ông bắt đầu quản nhiệm Hội Thánh Mennonite ở Ninh Thuận. MS Lưu Huy kể lại:
MS LƯU HUY: "Vào năm 2004, tôi được đào tạo tại trường lớp Kinh Thánh Mennonite và được phong Mục Sư Nhiệm Chức . Tôi phục vụ Chúa từ đó tới nay và gặp phải hành động bắt bớ, bách hại của giới cầm quyền. Điển hình là gần đây đảng viên CS tấn công Hội Thánh, tư gia tôi, bạn bè – tấn công liên tục và nhiều không thể nhớ hết được. Họ liên tục mời tôi lên làm việc, bắt giam 4 lần, ném đá vào nhà tôi thường xuyên vào ban đêm lúc 9 giờ và 12 giờ khuya gây khủng hoảng…Họ cũng bắt tôi phải bỏ đạo, nhưng tôi không thể bỏ được vì niềm tin ở Chúa Jesus, ở Đạo Tin Lành và việc Thờ Phượng Chúa là Đức Tin của tôi.
Điều gây khó chịu cho tôi nhiều nhất là những đơn nặc danh mà giới cầm quyền đem đọc trên truyền thanh, truyền hình để chỉ trích, bêu xấu tôi. Đây là một hành vi dã man đối với người công dân VN. Nhưng tôi là công dân VN thấp cổ bé miệng không thể làm gì được."
THANH QUANG: Nhân khi tìm hiểu về tình cảnh của MS Lưu Huy và gia đình, có lẽ chúng ta khó bỏ qua một nỗi niềm cảm động của MS Lưu Huy khi ông tâm sự rằng ông không chỉ bị ngược đãi, bức hại từ khi trở thành Cơ Đốc nhân mà còn chịu đựng tất cả những ngược đãi và kỳ thị từ khi lọt lòng mẹ, rồi bị xa lánh của ngay cả ông bà ngoại, cậu dì và bà con hàng xóm. Họ xem ông là cái của nợ, nỗi nhục cho gia đình, dòng tộc, cộng đồng, bị kỳ thị, miệt thị ở nhà trường chỉ vì ông có “mắt hơi xanh, mũi lỏ” của giòng máu Chàm lai Mỹ. Rồi MS Lưu Huy tìm tới tình yêu thương và sự bình an ở Chúa. Con của ông cũng lâm cảnh tương tự của cha, như bà MS Lưu Huy kể lại:
Bà MS LƯU HUY: "Gia đình tôi cũng có một đứa cháu trai 14 tuổi. Cháu đi học thì bạn bè cứ chọc rằng cha mầy là một đứa con lai Mỹ, mắt xanh mũi lỏ, nên cháu mặc cảm, không chịu đi học. Cháu đau khổ quá khi phải đến trường vì bạn bè ai cũng xầm xì rằng đó là con của người lai Mỹ.Vì vậy con của tôi tội lắm, phải sớm đi tìm sự bình an ở Chúa, ở Hội Thánh. Cháu đánh đàn cho những buổi thờ phượng. Chỉ có ở nhà thờ thì cháu mới được bình an."
THANH QUANG: Nhân khi nương náu ở xứ lạ quê người để tìm sự bình an, và nhất là tự do, MS Lưu Huy có đôi lời nhắn gởi như sau:
MS LƯU HUY: "Nhân đây tôi xin nhắn gởi tất cả đồng nghiệp Mục Sư cũng như quý thính giả đang lắng nghe những tâm tình của chúng tôi hôm nay rằng hành động bách hại liên tục của CS đối với Hội Thánh và cá nhân chúng tôi, quá bức bách tôi phải nói ra: Họ bức hại về tự do tôn giáo, tự do đi lại và nhiều thứ tự do khác. Thực ra bên VN không có tự do gì hết.
Cho nên ngày hôm nay chúng tôi đành phải bỏ nước đi tìm tự do, tìm tới Cao Uỷ Tỵ Nạn để họ can thiệp cho mình có quyền làm người, quyền tín ngưỡng thôi. Tôi xin nhắn nhủ với anh chị em ở hải ngoại cũng như anh chị em ở trong nước biết sự bách hại như vậy. Và xin quý vị cầu nguyện nhiều để giúp chúng tôi sớm có được tự do."
THANH QUANG: Lên tiếng với báo giới hải ngoại mới đây, MS Lưu Huy cho biết nếu còn tiếp tục ở lại VN thì cái giá mà ông phải trả không chỉ tù đày lao lý mà còn là sự nguy hiểm cho vợ con của ông. Là một mục sư, lý tưởng Hội Thánh trao cho ông là truyền đạo. Thế nhưng trước những đàn áp này, ông đành phải làm trái với tôn chỉ mà hội thánh giao cho ông đối với đàn chiên trên đất Việt.
Người Hà Nội đón Tết trong giá rét ra sao?
Người Hà Nội năm nay chịu cái rét lạnh bất thường và dai dẳng suốt hơn một tháng nay và giờ đã là những ngày giáp Tết, chuẩn bị tiễn ông Táo về trời, mà cái rét vẫn chưa chịu buông tha.
Đợt rét này chưa hết, thì đợt rét bổ sung khác đã bắt đầu. Hứng chịu thời tiết lạnh buốt ấy suốt một thời gian liên tục, sinh hoạt của người dân thủ đô đã phải tự thay đổi để thích nghi. Nhưng cái rét lạnh 7-8 độ C có làm thay đổi cách thức người Hà Thành sắm sửa đón Tết hay không?
Người dân ở mọi miền Tổ quốc, nhiều khi phải “ghen tị” với người dân ở miền Bắc vì họ thường được thiên nhiên ưu đãi, đón Tết bao giờ cũng có cái rét se lạnh, một chút ít mưa phùn, được mặc quần áo ấm du xuân. Thế nhưng năm nay, thì người dân miền Bắc mà nhất là người dân Thủ đô lại đang chuẩn bị đón Tết trong một thời tiết khắc nghiệt, nhiệt độ luôn xuống dưới 10 độ C. Ai đã ở Hà Nội những ngày rét cắt da cắt thịt, thì chẳng lạ gì cái rét ở đó, không chỉ lạnh rét do độ ẩm cao, làm cho mọi người thật lười biếng trong những chiếc áo dày và rộng. Mà còn do mưa phùn và gió mùa Đông Bắc thường đi kèm, làm cho cái tê tái như nhân lên gấp nhiều lần.
Nói gì thì nói, cái rét lạnh những dịp Tết vẫn là nét đặc trưng vốn dĩ chỉ có của ngoài Bắc, nhưng mưa lạnh kéo dài, nhiệt độ giảm sâu và tăng cường đã ảnh hưởng nhiều đến không khí sắm sửa đón Tết của người dân nơi này.
“Tết Nguyên đán năm nay được nghỉ dài nên mọi người chuẩn bị mua sắm Tết mang tính chất cả dự trữ nữa. Thực tế là có đắt lên. Mọi năm tôi thấy thịt gà hoặc thịt lợn dao động khoảng 7-80 chục nghìn, con năm nay mới hỏi giá gà đã là 110.000 đồng/ cân. Tết cổ truyền ai cũng phải mua sắm, và người mua thêm dự trữ nữa vì năm nay được nghỉ rất là dài, không phải là 3 ngày Tết no đủ nữa mà là 8 ngày.
Các bà nội trợ như chúng tôi đã phải đi mua sắm dần rồi, những đồ khô như măng, miến, mộc nhĩ, nấm hương, bóng. Rồi những cái như mứt này, hạt bí, hạt dưa cứ phải chuẩn bị dần dần.”
Ngoài lý do nghỉ nhiều ngày, thì lý do chính mà khẩu phần mua sắm đồ ăn uống năm nay thay đổi vì trời rét, người Hà Nội luôn biết cách xoay xở trong mọi tình huống để vẫn đảm bảo được bữa tiệc vừa chất và vừa bổ, bác Kim Loan cho biết thêm:
“Mọi năm thì tôi thấy uống bia nhiều, nhưng năm nay thấy rượu tây bầy bát ngát luôn. Người ta có thể chuyển sang uống rượu. Mứt, thì năm nay thấy mứt gừng chắc là bán cũng chạy. Các loại chè (trà) năm nay rất là nhiều, chứ không cứ người ta chỉ uống trà mạn hay trà Thái Nguyên, mà năm nay các loại chè như chè hộp, hay chè nhúng , các loại chè thơm như chè táo, chè dâu thì mọi người cũng mua nhiều.”
Xu hướng tiêu dùng hàng thay thế từ bia thành rượu, hay các món ăn cay nóng, cũng được anh Xuân Vinh, nhà trên đường Vĩnh Tuy, đồng quan điểm:
“Chắc chắn với tình hình thời tiết như thế này, thì nhu cầu đón Tết Tân Mão sẽ thay đổi rất là nhiều. Nếu mọi năm, điều kiện thời tiết mát mẻ, thì ngày Tết có những món ăn dân dã cổ truyền, nước ngọt, nước giải khát và bia. Năm nay mà như thế này thì mọi gia đình sẽ quây quần bên nồi bánh chưng và nhâm nhi những ly rượu để ấm.”
Ngoài chuyện đồ uống thay đổi, thì dường như người Hà Thành cũng thay đổi thực đơn các món ăn cho vừa phù hợp với không khí quây quần mà lại vừa tăng thêm tính ấm cúng cho bữa tiệc đầu xuân. Giờ đây những món ăn truyền thống kiểu xôi gà, đồ xào, măng miến được thay thế bằng những món ăn khá giản tiện và hiện đại như lẩu hay đồ nướng, lý giải về chuyện này, thì bác Loan cho rằng:
“Năm nay thời tiết lạnh quá, ra cửa hàng điện máy, mọi người mua nồi nướng. Công dụng rất là tốt, nhiều khi để ngay trên mâm, trên bàn , nướng đồ nướng ăn luôn: nướng thịt, rau củ quả, ăn nóng rất là tốt, nên năm nay thấy loại nồi ấy, nhiều người mua, phục vụ cho thời tiết giá lạnh này.”
Còn chị Bích Hường, nhà ở quận Hoàng Mai thì nhận xét thêm:
Năm nay trời rét lên, nên đồ ăn đồ uống cũng đắt hơn vì lượng tiêu dùng nhiều hơn. Trời lạnh như thế này, thì mọi người ăn lẩu và ăn đồ nướng nhiều.
Chuyện ăn uống được người Hà Nội lên kế hoạch từ sớm để vừa đón được Tết cổ truyền lại vừa chống lại được cái rét đang vây hãm.
Tuy vậy, nhắc đến Tết thì không ai lại không nhắc đến chuyện sắm sửa quần áo mới hay trang hoàng nhà cửa đón xuân về. Nói là vậy, nhưng do thời tiết rét bất thường và kéo dài, nên việc sắm sửa của người dân Hà Nội cũng bị đảo lộn ít nhiều. Cụ thể là, các mặt hàng quần áo len, dạ của Trung Quốc vẫn được ưa chuộng và giá thì cao lên gần gấp đôi nhưng vẫn không đủ đáp ứng được nhu cầu sắm sửa của người dân Hà Nội. Theo lời chị Bùi Thị Minh, nhà trên đường Quốc Tử Giám, thì chị Minh cho biết về kế hoạch mua sắm quần áo cho lũ trẻ nhà mình đón Tết như sau:
“Năm nay đi sắm sửa cho bọn trẻ con toàn là cháy hàng và không có hàng thôi, mà đắt hơn bao nhiêu so với năm ngoái. Năm nay quần áo len của bọn nó không có mà đắt hơn nhiều. Giả dụ năm ngoái mua cái áo là 130.000 thì năm nay là 210.000 – 220.000.”
Còn theo lời chị Hường, thì chuyện sắm sửa quần áo chơi Tết cho bọn trẻ con, cũng là chuyện cần phải bàn:
“Đặc biệt là những đồ phục vụ cho thời tiết, chẳng hạn, quần áo , găng tay, phụ kiện mũ len, nói chung các thứ đều đắt lên. Nói chung, đến sát Tết, rét như thế này, thì đi mua vừa đắt mà gần như tranh nhau, mà lại không có nhiều đồ đẹp để mua.”
Theo tin mới nhất từ Cục Khí tượng thủy văn, thì đợt rét đậm này sẽ còn kéo dài đến tận 28-29/1 rồi có khả năng thuyên giảm chút ít, nhưng nhìn chung thì chắc chắn người Hà Nội sẽ khó có thể tránh khỏi một cái Tết rét lạnh như năm nay. Vì vậy, kế hoạch du xuân của người dân nơi này cũng bị ảnh hưởng ít nhiều. Bắt đầu bằng lời chia sẻ của anh Xuân Vinh, người đang có kế hoạch Bắc tiến lên vùng Cao Bằng, Lạng Sơn đón xuân, nhưng do thời tiết lạnh đã phải thay đổi lịch trình của mình. Anh cho biết:
“Thời tiết miền Bắc, Hà Nội rét đậm rét hại kéo dài. Theo Trung tâm dự báo thời tiết thì từ nay đến Tết Nguyên đán vẫn còn rét đậm, rét hại, nên bà con ở quê nhà, cuộc sống bị đảo lộn rất nhiều. Như mọi năm, vào lúc này bà con đã hồ hởi sắm Tết, nhưng với tình hình thời tiết như thế này, tất cả các nhu cầu cuộc sống bị xáo trộn quá nhiều.
Có nhiều gia đình lên kế hoạch đi du xuân, Tết năm nay được nghỉ dài, nhiều gia đình lên kế hoạch đi du lịch, nhưng tình hình thời tiết như thế này, thì các chuyến du lịch lên phía Bắc chắc sẽ không thực hiện được, nếu các gia đình có điều kiện thì chắc là đi những tour du lịch vào miền Nam Trung Bộ, chắc sẽ đông khách.”
Chuyện du xuân bị thay đổi do thời tiết giá lạnh là như vậy, nhưng việc đón Tết ngay trong thành phố những ngày sắp tới cũng bị thay đổi ít nhiều. Cụ thể là các gia đình có người già và trẻ nhỏ sẽ hạn chế ra đường nhiều hơn, hay các ông bố bà mẹ cũng sẽ ít cho con cái ra những nơi vui chơi công cộng ngoài trời, nhằm tránh cái rét lạnh đang bủa vây.
Theo lời chị Bích Hường, gia đình có 2 con nhỏ, thì chị cho biết:
“Thường trời lạnh như thế này, thì các nhà chủ yếu quây quần trong nhà, cho trẻ con ra đường thì trời rét quá. Có những hôm nhiệt độ xuống tới 6-7 độ C, mà trẻ con ra ngoài chơi thì rất dễ bị ốm. Thì thường cho trẻ con vui chơi ở trong nhà hoặc những chỗ vui chơi ở trong nhà như Vincom hoặc đi thăm gia đình nội ngoại chứ không cho chơi ngoài trời.”
Còn anh Xuân Vinh, gia đình cũng có con nhỏ thì góp ý:
“Với những gia đình có trẻ nhỏ thì chắc chắn sẽ hạn chế đưa con ra ngoài đường và phần lớn sẽ tập trung vào quây quần với gia đình, họ hàng nội ngoại, và các bạn bè thân. Chứ còn kế hoạch đi những nơi vui chơi giải trí công cộng như công viên hay Cung thiếu nhi, thì các bậc phụ huynh có con nhỏ, chắc chắn họ sẽ phải cân nhắc rất nhiều bởi vì nhiệt độ có những hôm xuống tận 6-7 độ C, thì việc đưa trẻ nhỏ ra ngoài rất dễ gây trẻ nhỏ bị ốm.”
Với mỗi người dân Việt Nam thì Tết bao giờ cũng là thời khắc thiêng liêng, để con người được hòa mình vào thiên nhiên, được tận hưởng những giây phút đầu năm sảng khoái, và cũng là cơ hội để đón nhận không khí xuân trong lành và sạch sẽ. Cho dù, năm nay, người dân Thủ đô có thể sẽ không có một cái Tết toàn vẹn như ý vì trời rét lạnh, nhưng điều đó không có nghĩa là người dân Hà Thành sẽ thiếu vắng khoảng lặng giao hòa với thiên nhiên.
Như lời của bác Loan, thì ngày Tết dù có rét mướt thì gia đình bác cũng vẫn sẽ ra đường để đón xuân, để tận hưởng không khí xuân và hơn hết là để biết rằng mùa xuân đã về:
“Nói thế thôi, chứ không phải rét quá để mà không đi ra ngoài đuợc. Bởi vì đi ra ngoài hưởng không khí xuân, thời tiết se lạnh nhưng mà nhìn rất là Tết, nói chung tết nhất là đi ra ngoài đường, nói chung là không khí Tết làm người ta rất là phấn khởi, mặc dù là rét nhưng mọi người vẫn ra đường đấy.”
Đợt rét này chưa hết, thì đợt rét bổ sung khác đã bắt đầu. Hứng chịu thời tiết lạnh buốt ấy suốt một thời gian liên tục, sinh hoạt của người dân thủ đô đã phải tự thay đổi để thích nghi. Nhưng cái rét lạnh 7-8 độ C có làm thay đổi cách thức người Hà Thành sắm sửa đón Tết hay không?
Người dân ở mọi miền Tổ quốc, nhiều khi phải “ghen tị” với người dân ở miền Bắc vì họ thường được thiên nhiên ưu đãi, đón Tết bao giờ cũng có cái rét se lạnh, một chút ít mưa phùn, được mặc quần áo ấm du xuân. Thế nhưng năm nay, thì người dân miền Bắc mà nhất là người dân Thủ đô lại đang chuẩn bị đón Tết trong một thời tiết khắc nghiệt, nhiệt độ luôn xuống dưới 10 độ C. Ai đã ở Hà Nội những ngày rét cắt da cắt thịt, thì chẳng lạ gì cái rét ở đó, không chỉ lạnh rét do độ ẩm cao, làm cho mọi người thật lười biếng trong những chiếc áo dày và rộng. Mà còn do mưa phùn và gió mùa Đông Bắc thường đi kèm, làm cho cái tê tái như nhân lên gấp nhiều lần.
Nói gì thì nói, cái rét lạnh những dịp Tết vẫn là nét đặc trưng vốn dĩ chỉ có của ngoài Bắc, nhưng mưa lạnh kéo dài, nhiệt độ giảm sâu và tăng cường đã ảnh hưởng nhiều đến không khí sắm sửa đón Tết của người dân nơi này.
Từ chuyện ăn uống mùa lạnh
Bắt đầu xuất phát từ đồ ăn uống ngày Tết. Việc chuẩn bị đồ Tết năm nay của các bà, các chị đã được chuẩn bị sớm hơn thường lệ, vì lý do năm nay, Nhà nước cho công chức nghỉ những 8 ngày thay vì 3 ngày như mấy năm trước. Bác Kim Loan, nhà ở đường Khâm Thiên cho biết:“Tết Nguyên đán năm nay được nghỉ dài nên mọi người chuẩn bị mua sắm Tết mang tính chất cả dự trữ nữa. Thực tế là có đắt lên. Mọi năm tôi thấy thịt gà hoặc thịt lợn dao động khoảng 7-80 chục nghìn, con năm nay mới hỏi giá gà đã là 110.000 đồng/ cân. Tết cổ truyền ai cũng phải mua sắm, và người mua thêm dự trữ nữa vì năm nay được nghỉ rất là dài, không phải là 3 ngày Tết no đủ nữa mà là 8 ngày.
Các bà nội trợ như chúng tôi đã phải đi mua sắm dần rồi, những đồ khô như măng, miến, mộc nhĩ, nấm hương, bóng. Rồi những cái như mứt này, hạt bí, hạt dưa cứ phải chuẩn bị dần dần.”
Ngoài lý do nghỉ nhiều ngày, thì lý do chính mà khẩu phần mua sắm đồ ăn uống năm nay thay đổi vì trời rét, người Hà Nội luôn biết cách xoay xở trong mọi tình huống để vẫn đảm bảo được bữa tiệc vừa chất và vừa bổ, bác Kim Loan cho biết thêm:
“Mọi năm thì tôi thấy uống bia nhiều, nhưng năm nay thấy rượu tây bầy bát ngát luôn. Người ta có thể chuyển sang uống rượu. Mứt, thì năm nay thấy mứt gừng chắc là bán cũng chạy. Các loại chè (trà) năm nay rất là nhiều, chứ không cứ người ta chỉ uống trà mạn hay trà Thái Nguyên, mà năm nay các loại chè như chè hộp, hay chè nhúng , các loại chè thơm như chè táo, chè dâu thì mọi người cũng mua nhiều.”
Xu hướng tiêu dùng hàng thay thế từ bia thành rượu, hay các món ăn cay nóng, cũng được anh Xuân Vinh, nhà trên đường Vĩnh Tuy, đồng quan điểm:
“Chắc chắn với tình hình thời tiết như thế này, thì nhu cầu đón Tết Tân Mão sẽ thay đổi rất là nhiều. Nếu mọi năm, điều kiện thời tiết mát mẻ, thì ngày Tết có những món ăn dân dã cổ truyền, nước ngọt, nước giải khát và bia. Năm nay mà như thế này thì mọi gia đình sẽ quây quần bên nồi bánh chưng và nhâm nhi những ly rượu để ấm.”
Ngoài chuyện đồ uống thay đổi, thì dường như người Hà Thành cũng thay đổi thực đơn các món ăn cho vừa phù hợp với không khí quây quần mà lại vừa tăng thêm tính ấm cúng cho bữa tiệc đầu xuân. Giờ đây những món ăn truyền thống kiểu xôi gà, đồ xào, măng miến được thay thế bằng những món ăn khá giản tiện và hiện đại như lẩu hay đồ nướng, lý giải về chuyện này, thì bác Loan cho rằng:
“Năm nay thời tiết lạnh quá, ra cửa hàng điện máy, mọi người mua nồi nướng. Công dụng rất là tốt, nhiều khi để ngay trên mâm, trên bàn , nướng đồ nướng ăn luôn: nướng thịt, rau củ quả, ăn nóng rất là tốt, nên năm nay thấy loại nồi ấy, nhiều người mua, phục vụ cho thời tiết giá lạnh này.”
Còn chị Bích Hường, nhà ở quận Hoàng Mai thì nhận xét thêm:
Năm nay trời rét lên, nên đồ ăn đồ uống cũng đắt hơn vì lượng tiêu dùng nhiều hơn. Trời lạnh như thế này, thì mọi người ăn lẩu và ăn đồ nướng nhiều.
Chuyện ăn uống được người Hà Nội lên kế hoạch từ sớm để vừa đón được Tết cổ truyền lại vừa chống lại được cái rét đang vây hãm.
Đến chuyện mua sắm Tết
Tuy vậy, nhắc đến Tết thì không ai lại không nhắc đến chuyện sắm sửa quần áo mới hay trang hoàng nhà cửa đón xuân về. Nói là vậy, nhưng do thời tiết rét bất thường và kéo dài, nên việc sắm sửa của người dân Hà Nội cũng bị đảo lộn ít nhiều. Cụ thể là, các mặt hàng quần áo len, dạ của Trung Quốc vẫn được ưa chuộng và giá thì cao lên gần gấp đôi nhưng vẫn không đủ đáp ứng được nhu cầu sắm sửa của người dân Hà Nội. Theo lời chị Bùi Thị Minh, nhà trên đường Quốc Tử Giám, thì chị Minh cho biết về kế hoạch mua sắm quần áo cho lũ trẻ nhà mình đón Tết như sau:
“Năm nay đi sắm sửa cho bọn trẻ con toàn là cháy hàng và không có hàng thôi, mà đắt hơn bao nhiêu so với năm ngoái. Năm nay quần áo len của bọn nó không có mà đắt hơn nhiều. Giả dụ năm ngoái mua cái áo là 130.000 thì năm nay là 210.000 – 220.000.”
Còn theo lời chị Hường, thì chuyện sắm sửa quần áo chơi Tết cho bọn trẻ con, cũng là chuyện cần phải bàn:
“Đặc biệt là những đồ phục vụ cho thời tiết, chẳng hạn, quần áo , găng tay, phụ kiện mũ len, nói chung các thứ đều đắt lên. Nói chung, đến sát Tết, rét như thế này, thì đi mua vừa đắt mà gần như tranh nhau, mà lại không có nhiều đồ đẹp để mua.”
Du xuân cũng thay đổi
Theo tin mới nhất từ Cục Khí tượng thủy văn, thì đợt rét đậm này sẽ còn kéo dài đến tận 28-29/1 rồi có khả năng thuyên giảm chút ít, nhưng nhìn chung thì chắc chắn người Hà Nội sẽ khó có thể tránh khỏi một cái Tết rét lạnh như năm nay. Vì vậy, kế hoạch du xuân của người dân nơi này cũng bị ảnh hưởng ít nhiều. Bắt đầu bằng lời chia sẻ của anh Xuân Vinh, người đang có kế hoạch Bắc tiến lên vùng Cao Bằng, Lạng Sơn đón xuân, nhưng do thời tiết lạnh đã phải thay đổi lịch trình của mình. Anh cho biết:
“Thời tiết miền Bắc, Hà Nội rét đậm rét hại kéo dài. Theo Trung tâm dự báo thời tiết thì từ nay đến Tết Nguyên đán vẫn còn rét đậm, rét hại, nên bà con ở quê nhà, cuộc sống bị đảo lộn rất nhiều. Như mọi năm, vào lúc này bà con đã hồ hởi sắm Tết, nhưng với tình hình thời tiết như thế này, tất cả các nhu cầu cuộc sống bị xáo trộn quá nhiều.
Có nhiều gia đình lên kế hoạch đi du xuân, Tết năm nay được nghỉ dài, nhiều gia đình lên kế hoạch đi du lịch, nhưng tình hình thời tiết như thế này, thì các chuyến du lịch lên phía Bắc chắc sẽ không thực hiện được, nếu các gia đình có điều kiện thì chắc là đi những tour du lịch vào miền Nam Trung Bộ, chắc sẽ đông khách.”
Chuyện du xuân bị thay đổi do thời tiết giá lạnh là như vậy, nhưng việc đón Tết ngay trong thành phố những ngày sắp tới cũng bị thay đổi ít nhiều. Cụ thể là các gia đình có người già và trẻ nhỏ sẽ hạn chế ra đường nhiều hơn, hay các ông bố bà mẹ cũng sẽ ít cho con cái ra những nơi vui chơi công cộng ngoài trời, nhằm tránh cái rét lạnh đang bủa vây.
Theo lời chị Bích Hường, gia đình có 2 con nhỏ, thì chị cho biết:
“Thường trời lạnh như thế này, thì các nhà chủ yếu quây quần trong nhà, cho trẻ con ra đường thì trời rét quá. Có những hôm nhiệt độ xuống tới 6-7 độ C, mà trẻ con ra ngoài chơi thì rất dễ bị ốm. Thì thường cho trẻ con vui chơi ở trong nhà hoặc những chỗ vui chơi ở trong nhà như Vincom hoặc đi thăm gia đình nội ngoại chứ không cho chơi ngoài trời.”
Còn anh Xuân Vinh, gia đình cũng có con nhỏ thì góp ý:
“Với những gia đình có trẻ nhỏ thì chắc chắn sẽ hạn chế đưa con ra ngoài đường và phần lớn sẽ tập trung vào quây quần với gia đình, họ hàng nội ngoại, và các bạn bè thân. Chứ còn kế hoạch đi những nơi vui chơi giải trí công cộng như công viên hay Cung thiếu nhi, thì các bậc phụ huynh có con nhỏ, chắc chắn họ sẽ phải cân nhắc rất nhiều bởi vì nhiệt độ có những hôm xuống tận 6-7 độ C, thì việc đưa trẻ nhỏ ra ngoài rất dễ gây trẻ nhỏ bị ốm.”
Với mỗi người dân Việt Nam thì Tết bao giờ cũng là thời khắc thiêng liêng, để con người được hòa mình vào thiên nhiên, được tận hưởng những giây phút đầu năm sảng khoái, và cũng là cơ hội để đón nhận không khí xuân trong lành và sạch sẽ. Cho dù, năm nay, người dân Thủ đô có thể sẽ không có một cái Tết toàn vẹn như ý vì trời rét lạnh, nhưng điều đó không có nghĩa là người dân Hà Thành sẽ thiếu vắng khoảng lặng giao hòa với thiên nhiên.
Như lời của bác Loan, thì ngày Tết dù có rét mướt thì gia đình bác cũng vẫn sẽ ra đường để đón xuân, để tận hưởng không khí xuân và hơn hết là để biết rằng mùa xuân đã về:
“Nói thế thôi, chứ không phải rét quá để mà không đi ra ngoài đuợc. Bởi vì đi ra ngoài hưởng không khí xuân, thời tiết se lạnh nhưng mà nhìn rất là Tết, nói chung tết nhất là đi ra ngoài đường, nói chung là không khí Tết làm người ta rất là phấn khởi, mặc dù là rét nhưng mọi người vẫn ra đường đấy.”
Subscribe to:
Posts (Atom)